AİLE VE ERGEN

Aile tüm insanların hayatında değerli olan bir kurumdur. Varlığın devamı insanın içine doğduğu ya

da büyüdüğü aile ile şekillenir. İnsan toplulukları açısından aile sürekliliği olan lakin,

gerçekleştirdiği değişimlerle de kendini geleceğe taşıyan, güncelleyen bir kurumdur.

Bilinen en yaygın tarifiyle aile, biyolojik bağlantılar sonucu cinsinin devamını sağlayan, paylaşımın,

toplumsallaşmanın olduğu, karşılıklı bağlantıların kurallara bağlandığı, toplumsal pahaların sonraki

jenerasyonlara aktarıldığı biyolojik, ruhsal, sosyo-ekonomik ve türel yapısı olan bir kümedir. Aile

tarifleri ekseriyetle kanbağı üzerinden yapılmış olsa da, bireylerin evlat edinme yoluyla da ana-
baba ve çocuklardan oluşturdukları aileleri de tıpkı kapsamda pahalandırmak fayda sağlar

Bu nitelikleriyle aile; sevgi, memnunluk, bağlanma, ilişkin olma ve paylaşma üzere hislerin yaşandığı,

yaşanan bu hislerin oluşturduğu sıcaklıktan beslenen ve devam etmesini mümkün kılan bir

bütündür. Çocuk, içine doğduğu ailede gereksinimlerinin karşılanması sonucunda varlığını devam

ettirebilmeyi başarır. Bu gereksinimlerin başında, korunma, toplumsallaşma, biyolojik muhtaçlıklar, duygusal

takviye, eğitim, din ve ekonomik dayanak üzere ögelerin karşılanması gelir. Bu güvenlik ögeleriyle

büyüyen çocuk ömür içindeki duruşunu da bütün bu kıymetli noktalarla ortaya koyar. İnsan

hayatında, çocukluk devrinin birinci beş yılı büyük değer taşır. Yetişkin devirde kullanacağı

kişilik örüntüleri işte bu yıllarda oluşan temellerle şekillenir. Elbette, omurdaki her noktayı denetim

edebilmek mümkün değildir. Lakin, denetim dışı gelişen aksiliklerin en az hasarla

atlatılabilmesini sağlayabilmek maharetlerinin var olması, kullanılabilmelerini sağlayabilmek değerli

bir noktadır.

Ergenlik devri ise çocukluğun ikinci değerli devirdir. Bu devir, çocukluk kademesinde

meydana gelmiş aksiliklerin giderilerek yerine yeni olumlu özelliklerin geliştirilebileceği

tekrar yapılanma ve telafi devridir. Bu süreç ailelerin çocuklarıyla bağlantılarında zorlandıkları

fırtınalı bir evredir. Süratli büyüme temposunda olan ergenin kendisi dahi bu sürate ahenk sağlamakta

zorlanır. Değişim sık sık, ani, beklenmedik yer ve vakitte ortaya çıkabilir. Ergen bu

değişimlerde çoğunlukla kendisine ahenk sağlanmasını bekler. Lakin bugün muhtaçlığı olan durum,

yarın farklı bir muhtaçlığa dönüşmüş de olabilir. Saç modeli her gün değişir, ayna karşısında geçen

müddet uzar, kendini bazen en güzel-en yakışıklı görürken bazen de en yakışıksız olarak algılayabilir. Bu

periyotta bireyin kurallarla ortası hiç de düzgün değildir. Kendi kural koyucu olmak ister. Var olan

kurallara karşı çıkar. Her şeyin en doğrusunu bildigini ve en yanlışsız kararları verebildigini düşünür.

Bu devirde kendi cinsel kimliğini belirginleştirirken, karşı cinsi fark ederek daha fazla ilgilenme

eğilimi başlar. Bunların yani sıra, akran münasebetlerinde meselelerin yaşandığı ağır bir periyot kendini

hissettirir.

Tam da bu devir ergen ve aile çatışmalarının yaşandığı bir durumu tanımlar. Aile daha evvel

kelamından dışarı çıkmayan, uyumlu, munis, dersini çalışan, kurallara uyan çocuğunu kaybettiğini

düşünerek korkar ve paniğe kapılır. Halbuki tıpkı çocuk daima oradadır ve yalnızca muhtaçlıkları

değişmiştir.

Aile bu devirde çoğunlukla kendini çaresiz, yetersiz, ne yapacağını bilemez ve “Nasıl davranırsa

en doğrusu olur?” sorusunu yanıtını arar. Halbuki ergenin en temel muhtaçlığı, varlığının kabul

edilmesidir. Ayrışma-bireyselleşme gereksiniminde olan ergen, onay almak, kabul görmek ister.

Ebeveyin bu vakitte dinleme maharetini kullanabildiği oranda bağlarda tutarlılık kendini gösterir.

Ergenle alakada, ergenin akranlarından örnek vermeden, yargılamadan, eleştirmeden kabul

edilmesi aile bağlarının güçlenmesinde ve münasebetlerin sağlıklın devam etmesinde rol oynar. Aile

ömründe, her bireyin rollerinin bariz olması, hiyerarşik yapıda anne-babanın ortak tavır

sergiliyor olması, istikrarın ve ahengin oluşmasında değer taşır. Anne-baba ergenin yaşıyla

uyumlu kurallar belirleyerek ve bu kuralları vakit içinde gereksinimlere nazaran değiştirerek uyumlu ve

istikrarlı bir aile bağlantısının devamını sağlar. Ergen kurallara uymak istemez, onun için kurallar

gereksiz ve can sıkıcıdır. Fakat kurallar konusunda açık irtibatın olması, kurallara neden

ihtiyaç duyulduğunun paylaşılması ergen tavırlarının esnekleşmesini sağlar. Ergen bu

devirde merttir, denemekten korkmaz.

Ebeveynin bilglendirici yaklaşımı bireyin özgüvenini geliştirmesine katkı sağlar. Ergenin küçük

kusurlar yapmasına denetimli olarak müsamaha ile yaklaşılması, kendi doğrularını oluşturması

açısından ehemmiyet taşır. Unutulmamalıdır ki, oburlarının tecrübeleri ile kendi doğrularımızı

oluşturamayız. Bu periyotta acımasız tenkitler bağların ziyan görmesine sebep olurken, olumlu

tarafların görülerek ödüllendirilmesi ebeveyn-ergen alakalarını güçlendirir; ergenin sağlıklı

gelişmesine katkı sağlar.

Ergen çocuğu olan aileler, sık sık geriye bakarak, çocuklarının birer birey olduğunu kabul ederek

empati kurmalarının kendi geçmiş hislerini anımsadıklarında, kuracakları köprüleri daha

sağlıklı ve sağlam inşa edecekleri unutulmamalıdır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir