Çocuklarda konuşma bozuklukları

Gecikmiş konuşma, artikülasyon bozukluğu (harf söyleyememe), kekemelik, süratli bozuk konuşma,otizme bağlı oluşan konuşma bozukluğu ve ses bozukluğu çocuklarda yaygın olarak görülen konuşma bozuklukları ortasındadır. Bu yazıda bu çeşit konuşma bozukluklarıyla karşılaşıldığında ne cins terapi usullerinin uygulandığından bahsedilecektir.

Kekemelik, bilhassa 2-5 yaş aralığındaki çocuklarda sıklıkla karşılaşılan bir akıcılık bozukluğudur. Çocuk kekelemeye başladıktan sonra terapist çoklukla kekemelik zaten geçebileceği için;6 ay mühletince faal olarak çocukla terapiye başlamaz. Bunun yerine aileye çocuğun takılmalarını azaltmak için ne biçimde davranmaları ve nasıl irtibat kurmaları gerektiğini öğreterek makul aralıklarla çocuğu müşahedeler. Çocuktaki takılmaların
 6 ay müddetinde resen geçmediği durumda ise terapist çocukla birebir çalışmaya başlar.

Kekemeliğin terapisinde uygulanacak teknik çocuğun yaşıyla yakından bağlantılıdır. En yaygın olarak kullanılan teknikler akıcılığın şekillendirilmesi ve lidcomb sistemleridir. Lidcomb formülü yaşı daha küçük olan çocuklarda tercih edilir ve sürece aile de dahil edilerek terapistin uyguladıklarını meskende uygulaması sağlanır. Akıcılığın şekillendirilmesi tekniğinde ise çocuğun konuşmasındaki nefes uyumu, yumuşak başlangıç ve sözcükler ortası geçişler tekrardan düzenlenerek, çocuğa takılmaların en aza indirildiği bir konuşma öğretilir.

Artikülasyon bozukluğu çocuğun muhakkak sesleri (harfleri) gerçek halde üretememesi olarak tanımlanır. Terapide birinci basamak çocuğa çıkaramadığı seslerin hakikat formda sesletiminin öğretilmesidir. Bu süreçte konuşma terapisti abeslang, eldiven, ayna üzere materyallarden yararlanır. Çocuk gerçek sesi çıkarmayı başardıktan sonra bu sesi sözcük, sözcük öbeği ve cümle içinde kullanma öğretilir ve akabinde sohbet, Kitap okuma, fotoğraf anlatımı üzere çeşitli tekniklerden yararlanarak çocuğun sesletimini öğrendiği sesi günlük hayatta, konuşmasına aktararak genellemesi sağlanır.

Gecikmiş lisan, çocuğun manaya ve kendini söz etme marifetlerinin yaşıtlarının gerisinde olması manasına gelmektedir. Gecikmiş lisan ve konuşma terapisinde çocukla çalışmanın yanı sıra anne ve babayla çalışma büyük kıymet taşır. Öncelikli olarak ebeveynlere çocuğun lisan ve konuşma gelişimini destekleyecek formda tesirli bağlantı kurma formülleri öğretilir. Akabinde ebeveynlerin kurulan bu gerçek iletişimi Oyun oynama ve kitap okuma üzere etkinliklerle desteklemesi sağlanır. Bu süreçte terapistin her seansta anne ve babanın çocukla oyun oynama ve kitap okuma esnasında çektikleri görüntü kayıtlarını izleyerek geri dönüt vermesi gelişim açısından tesirli olmaktadır.

Konuşma terapisti terapi sırasında çocuğun konuşma ve manaya hünerlerini destekleyecek çalışmalar yapar. Yapılan çalışmaların genel emeli çocuğun daha uzun cümleler kurması, sözcük dağarcığının geliştirilmesi ve sesleri (harfleri)doğru formda üretmesidir.

Süratli bozuk konuşma, kişinin olağandan süratli konuşması sebebiyle ortaya çıkan takılma, ses-hece atma, sözcük tekrarı üzere akıcısızlık sorunlarının görüldüğü bir konuşma sorunudur. Süratli bozuk konuşma terapisinde öncelikli gaye çocuğun konuşma süratiyle ilgili farkındalık sahibi olmasıdır. Terapist ses kaydı, mühlet tutma üzere tekniklerden yararlanarak çocuğun farkındalık kazanmasını sağlar. Akabinde çocuğa basamaklar halinde kolaydan zora yanlışsız konuşma suratını denetim etmesi öğretilir. Bu süreçte nefes uyumu ve yumuşak başlangıç üzere çeşitli sistemlerden yararlanılır.

Ses bozukluklarının en sık görülen belirtisi ses kısıklığıdır ve genelde bağırma, bağırarak ağlama, yüksek sesle konuşma üzere ses sıhhatine ziyan veren alışkanlıklara sahip olan çocuklarda görülür. Ses terapisinde öncelikli olarak çocuğun ses sıhhatine ziyan veren davranışlar hakkında farkındalık sahibi olmasına yönelik çalışmalar yapılır, akabinde konuşma esnasında vokal kordlara ziyan vermeden yanlışsız formda ses üretimi çalışılır. Terapi esnasında vokal işlev antrenmanları ya da rezonant terapi üzere tekniklerden yararlanılarak vokal kordlarda yer alan hasar giderilir, çocuğun sağlıklı sesine kavuşması ve bu sesi ileriki devirlerde müdafaası sağlanır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir