Stresi yönetin, yoksa o sizi yönetir

Hayatınız ne kadar gerilimli? Ne kadar vakittir gerilim altındasınız? Öfke ve kaygı üzere hisleri her gün yaşıyor ve bunlardan kurtulamıyor musunuz? Daima soğuk algınlığına yakalanıyor musunuz? Kendinizi yorgun hissediyor musunuz yahut kendinize gayeler belirleyip bunlara ulaşmakta zahmet mü yaşıyorsunuz? Okuduklarınızı anlamakta yahut hatırlamakta zorluk çekiyor musunuz? Kronik uykusuzluk yaşıyor musunuz? Daima diyet yapıp kilo veremiyor musunuz? Bunların nedeni gerilim olabilir. Gerilimi daha yakından tanımak, bedeniniz, aklınız ve ruhunuzla ortasındaki ilişkiyi nasıl etkilediğini anlamak ve gerilim yönetme tekniklerini öğrenmek istiyorsanız gerçek yerdesiniz..

Gerilim çağımızın en değerli hastalığıdır. Hastalıkların babası da diyebiliriz. Zira gripten kalp hastalıklarına hatta kansere kadar geniş bir yelpazede birçok hastalığın nedenlerinin başında gerilim geliyor. Gerilimli insanlarda kalp hastalıklarının 3 kat fazla olduğu, kalp krizinden mevtin 5 kat fazla olduğu biliniyor. Hayatın her safhasında, ilkokulda, üniversitede, işyerinde gerilimle baş başayız. Bizi kronik mutsuz, korkulu yapıp gücümüzü tüketen, yaratıcılığımızı azaltan, daha kolay hastalanmamızı ve yaşlanmamızı sağlayan baş aktör lakin biz hekimler bile onu gereğince uygun tanımıyor, yönetemiyoruz. Çok uzun eğitimler aldık, lakin gerilim yönetme eğitimleri almadık. Tahminen de bu yüzden gerilimini yönetemeyen bir çok hekim bile sigara, alkol, çok yemek yeme üzere yanlış prosedürlere başvurmak zorunda kalıyor. Bence öncelikle alınması gereken eğitim, gerilimi yönetme eğitimi olmalı.

Gerilim, birinci insanların tehlike karşısında savaş yahut kaç durumuna girmeye hazırlıklı olma gereksiniminden doğmuş bir fonksiyon. Zorlanmaya karşı vücudumuzun verdiği bir cevap. Bu durumda nabız hızlanır, kaslar gerilir, duyular çok hassaslaşır ve beden savaşmaya yahut geri çekilmeye hazırlanır. İnsanoğlu aslında bu sayede tahminen de hayatta kaldı, aslandan, ayıdan kaçtık, savaştık ve hayatta kaldık. O vakitler bu çok uyarılmış hal kısa sürüyordu ve beden kısa müddette sakin haline dönüyordu. Halbuki günümüzde dehşet, öfke, telaş yahut keder üzere hisler ile savaş yahut kaç ikaz sistemimiz daima tetikte olduğundan tüm vücudu yıpratıyor.

Gerilimle başa çıkamazsak, ne olur?

Gerilim konusunda en geniş araştırmaları olan bilim adamı Hans Selye diyor ki: ” Bugün yaygın hastalıkların birçoklarının mikropların, virüslerin, ziyanlı hususların yahut her türlü dış etkenin yarattığı aksaklıklardan çok, gerilime ahenk gösterme eksikliğinden kaynaklandığını görüyoruz”

Gerilim altında bağışıklık sistemi baskılanır. Birçok araştırmada gerilimin bağışıklık sisteminin askerlerinden olan T lenfositlerini azalttığını göstermiştir.

Gerilim kilo aldırır, kortizol ve adrenalin yağ yapar. Kaos olan ülkelerdeki beşerler ölmemek için nasıl un, bakliyat depoluyorsa gerilim anında da beden yağ depolar ve kilo alırsınız.

Bilim adamı Dr. Bartop’ın yaptığı araştırmada 6 hafta evvel eşlerini kaybetmiş, 26 dul bayan incelemeye alınmış. Şeker hastalığı, kalp hastalığı, bağırsak koliti, eklem romatizması, alerjik cilt hastalığı ile gerilim ortasında manalı bir münasebet tespit edilmiş. Alınan kan örneklerinde ise beden savunma sistemini gösteren T-lenfositlerin fonksiyonunda azalma gözlemlenmiş.

Ohio State Üniversitesinde yapılan çalışmada ise “Homecysteine” isimli aminoasidin gerilimli bireylerde arttığını gösteriyor. Bu unsur kalp hastalıkları riskini artıran bir husustur.

Herkes gerilimsiz bir hayat ister. Maalesef bu çoğumuz için mümkün değildir. Gerilimin günlük hayatınızın bir modülü olduğunu kabul ederseniz, aşmak için gerekli adımları atabilirsiniz. Gerilimin azı bazen faydalı olabilir zira motivasyonumuzu arttırır lakin gerilim ölçüsü arttıkça ve mühleti uzadıkça yıkıma neden olur. Uzun vadeli geriliminruhsal tesirleri arasında sonluluk, kaygı, huysuzluk, depresyon, ıstırap ve asabiyet sayılabilir. Şayet uzun müddettir gerilim altındaysanız gerçek düşünmekte, karar vermekte, dikkatinizi toplamakta, öğrenmekte yahut öğrendiklerinizi hatırlamakta zorlanabilirsiniz. Uykusuzluk çekebilir, kaza yapabilir yahut olumsuz kanılardan kurtulamayabilirsiniz. Olumsuz alışkanlıklar edinebilir yahut tik geliştirebilirsiniz.

Uzun vadeli stresin fizikî etkileri ortasında; baş ağrısı, kas ağrısı, sırt ağrısı, göğüs ağrısı, mide rahatsızlıkları, ishal, kabızlık, ellerde titreme, terleme yahut üşüme sayılabilir. Gerilim kurdeşene, deride kızarıklıklar çıkmasına, dişlerin sıkılmasına, kulakların çınlamasına yahut soğuk algınlığına sebep olabilir. Gerilim uzun müddet çözülmeden kalırsa önemli bir rahatsızlık geçirme ihtimaliniz artar. Şayet gerilimin fizikî ya da ruhsal belirtilerinden rastgele birini uzun müddettir yaşıyorsanız profesyonel yardım almalısınız. Böylelikle gerilimi daha çabuk yenebilirsiniz.

İçsel ve Dışsal Gerilim

Her yerde gerilim vardır. İçimizde daima olarak gerilim yaratılır yahut öteki kaynaklardan gerilim alırız. Gerilimin kaynaklarını tespit etmek, aşmanın birinci adımıdır.

İçsel gerilim, şuurunuz ve bilinçaltımız tarafından yaratı­lır. Geçmişteki tecrübelerinizden, bugün içinde olduğunuz durumdan yahut gelecekle ilgili beklentilerinizden kaynaklanabilir. Geçmişle gerilim yaratan ve çözülememiş olayların anıları birçok insanın hayatını karartabilir. Olumsuz bir anının yarattığı imge, zihninizde tekraren canlanır ve olumsuz bir tecrübesi yahut tecrübeleri tekrar tekrar yaşarsınız. Bitmeyen bir döngüye takılıp kalmaya benzeri.

Bu imgeler bilinçaltınızdan gelir ve beş duyunuzdan rastgele birisiyle hatırlanır.

Dışsal Gerilim

Dış kaynaklara bağlı dışsal gerilim işle, okulla yahut münasebetlerle ilgili olabilir. Bazen bir anda ortaya çıkabilir. Trafik öfkesi buna hoş bir örnektir. Yolda ilerlerken öteki bir şoför birdenbire sizin şeridinizi ihlal edebilir. Bu durumda kazayı önlemek için birdenbire direksiyonu kırmanız gerekir ve öfkelenir ve gerilirsiniz. Gürültü de dışsal gerilime yol açabilir.

Geçmişten Gelen Gerilim

Şayet geçmişten gelen ve daima aklınıza takılan gerilim veren bir sıkıntınız varsa bu, kendinizi olumsuz transa soktuğunuz manasına gelir. Geçmişten kaynaklanan gerilim, bilinçaltınıza yerleşir ve ayrılmaz. Gerilim çözümleninceye kadar daima olarak tesiri altında kalırsınız. Gerilim kaynağını bulmak, çözmenize yardımcı olabilir.

Gelecek Gerilimi

Bilememek, belirsizlikler gerilim yaratabilir. Şayet bir olayın nasıl gelişeceğinden emin değilseniz telaş duyabilirsiniz. Bir şeyin eksiksiz gitmesini beklerseniz bu nadiren gerçekleşir. Gelecekle ilgili birçok şey hakkında kaygı duyabilirsiniz; sıhhatiniz, işiniz, ödenmemiş faturalarınız yahut ilgileriniz. Gelecek üstünde yoğunlaşırsanız, şimdiki anın farkına varamazsınız.

Gerilimi yönetme yolları:

Tertipli idman yapın. Bu kas gerginliğinizi azaltır ve daha uygun hissetmenizi sağlar.

Nizamlı ve sağlıklı beslenin, bu gerilime olan direncinizi arttırır. Öğün atlamayın, kafeini azaltın yahut kesin. Kahve başlangıçta size güç verse de sonra karşıt tesir yapar.

Bilinçaltı çalışmaları yapabilirsiniz. Meditasyon yapın, dua edin, şükredin. Sahip olduklarınıza odaklanın. Bunlar kendi özünüzle, bilinçaltınızla daha uygun bağlantı kurmanıza yardımcı olur.

Nefes antrenmanları yapabilirsiniz. Hüzünlü, telaşlı olduğunuzda nefesinizin kesik kesik olduğunu ve yüzeyselleştiğini fark etmişsinizdir. Bu durumda derin nefesler alıp yavaş yavaş verin, nefesiniz verirken ‘’Rahat, daha rahat’’, ’’Gevşiyor gevşiyor, daha da gevşiyorum’’ diyebilirsiniz.

Gerilimi azaltmaya yardımcı olan Gingko biloba, Sarı kantaron, Ginseng, Passiflora üzere bitki ekstrelerinden yararlanabilirsiniz. Bir hastalığınız varsa, ilaç kullanıyorsanız bunun için öncelikle hekiminize müracaatınızı öneririm.

Fikir ve hislerinizi fark edip düzenleyin. Olumsuz olaylar karşısında duygusal ve davranışsal yansılar vermenize neden olan akılcı olmayan kanılarınız varsa değiştirmeye çalışın.

Hobiler Geliştirin. İlgi alanlarınıza uygun, sizi rahatlatacak aktiviteler bulmak gerilimin tesirlerini azaltacaktır.

Vakti yeterli kullanın. İşlerinizi, yapmanız gerekenleri ertelemeyin. Meskene iş götürmemeye çalışın, toplumsal etkinliklere vakit ayırın, bunun için vakit idaresi marifetlerinizi geliştirin.

Gerilimi azaltan akupunktur noktalarına masajlar yapabilirsiniz. Basitçe her iki elinizdeki işaret ve baş parmak ortasında etli kısma yahut el avcunuzun ortasına öteki elin başparmağı ile günde 3 sefer 30 saniyelik orta sertlikte masajlar yapmanız endorfin hormonunu arttırarak gerilimi azaltmaya yardımcı oluyor.

Şayet kronik gerilim yaşıyorsanız bu depresyona, panik atağa, yüksek tansiyon üzere meselelere neden olmuşsa bir uzman yardımı almalısınız. Bu, sorunlarımızın farkına varmanıza ve tahliline yönelik stratejiler belirlemenize yardım edecektir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir