Somatoform bozukluklar

Somatoform bozukluklar, fizikî ağrı ve yakınmaların bulunduğu, lakin yapılan denetimler ve tetkikler sonucunda, düşüncenin kaynağına işaret eden rastgele bir hastalığın teşhisi konulamadığı, bir küme psikiyatrik rahatsızlıktır.
Somatoform bozukluk yaşayan hastalar çeşitli bölgelerinde (sıklıkla sırt, karın, baş ve eklemler) ağrıların yanı sıra baş dönmesi, mide bulantısı, şişkinlik, teneffüs sorunları ve cinsel sorunlar ile tabiplere başvururlar. Yapılan tüm muayenelere karşın bu tip bir ağrıya ya da rahatsızlığa neden olabilecek rastgele bir fizikî bulguya rastlanmaz. Yaşadıkları sorunların çok büyük bir hastalığın habercisi olduğuna o kadar eminlerdir ki, tabibin teşhis koyamadığını düşünerek hastane hastane gezerler, birçok vakit da hekimlere olan inançlarını yitirip bir hastalığın varlığını kabullenip kendilerini o hastalığa nazaran tedavi etmeye çalışırlar.
Somatoform rahatsızlıklar, bayanlarda erkeklerin iki katı kadar rastlanır. Her 100 bireyden 12’si hayatı mühletince bir somatoform bozukluk yaşar.
Somatoform bozukluklar çeşitli hallerde ortaya çıkabilir. En sık görülen iki tipi Somatizasyon bozukluğu (Briquet Sendromu) ve Hipokondryazis bozukluğu ya da halk ortasındaki ismi ile “hastalık hastalığı”dır.
Somatizasyon bozukluğunda en az dört farklı uzuvda ağrı, uyuşma ya da fonksiyon kaybı (sırt, bel, baş, boyun vs.) iki sindirim sistemi bozukluğu (bulantı, kusma, ishal, kabızlık, şişkinlik vs.) bir cinsel sorun (cinsel isteksizlik, fonksiyon bozukluğu, adet görme sıklığında bozukluk vs.) ve bir düzmece nörolojik tepki (dengede bozukluk, görme kaybı ya da çift görme, işitmede eksiklik, ses kaybı vs.) bulunmaktadır. Bu sorunların hiç birinin fizikî bir sebebi bulunamıyorsa bu kişinin somatizasyon bozukluğu yaşadığı düşünmelidir. 
Örneğin bir kişi sıklıkla baş ağrılarından şikayet ediyor, birebir vakitte bel, omuz ve sırt bölgelerinde sıklıkla tutulmalar yaşıyorsa, adet görmesi vaktinden geç oluyorsa, mide bulantısı ve baş dönmesi yaşıyorsa ve orta ara istikrarını kaybettiğinden yakınıyorsa bu şahsa somatizasyon bozukluğu teşhisi gerekliği tetkikler yapıldıktan sonra konulmalı ve tedavisi bir psikiyatrist ve psikoterapist eşliğinde sürdürülmelidir. 
Hipokondriyazis bozukluk, kişinin kendi bedeni ile alakalı yaşadığı ağır tasa ve kaygıların sonucu olarak ortaya çıkar. Kendi bedeninde hissettiği aslen çok da üstünde durulmayacak belirtileri çok önemli ve hemen tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlık olarak görürler. En kolayından rüzgarlı bir havada baş ağrısı yaşayan kişi, bu ağrının beynindeki tümor yüzünden olduğu korkusuna kapılır. Ya da yediği çok bahartlı bir yemekten dolayı mide yanması yaşayan kişi mide kanaması geçirdiği kaygısı ile kendisini hastanede bulabilir. 
Hipokondriyak şahıslar her ne kadar bu kaygıların anlamsız olduğunu bilseler de davranışlarını ve kanılarını denetim etmekte sorun yaşarlar. 
Bu bireyler bazen yakın etrafında birisinin bir yaşadığı hastalığı, bazense yalnızca medyada duydukları gördükleri yeni bir hastalığı kendilerine yorarlar. 
Somatoform bozuklukların nedenleri tam olarak bilinemese de iki görüş üzerinde durulmaktadır. 
Birinci görüşe nazaran somatoform bozuklukların gerilim temelli olduğu düşünülmektedir. Yaşanılan fizikî ıstırapların, beynin gerilimden korunmak için ürettiği bir savunma düzeneği olarak düşünülür. Bireylerin depresyon ya da anksiyete gibisi ruhsal sorunlar yaşamamak için fizikî semptomlar geliştirdiği düşünülür.
Bir öteki görüş ise şahısların bedenlerine karşı bir formda ziyadesiyle hassasiyet göstermesi ile alakalıdır. Bu bireyler çevresel faktörlerle ya da muhakkak travmalar ile fizikî sıhhate çok değer verirler. Olağanda farkedilmesi bile beklenmeyen en ufak ağrıları bile takip eder sebebi hakkında uzun uzadıya düşünürler. “Erken teşhis çok önemlidir” mottosu ile birlikte de kendilerine tüm ölümcül rahatsızlıkları yakıştırır ve evvelce tedbir almaya çalışırlar.
Somatoform Rahatsızlıkların tedavisinde psikoterapi yararlı olmaktadır. Bireye kendisi ile alakalı iç görü kazandırmak yaşadıkları durumu daha hakikat yorumlamalarına imkan sağlayacaktır. İlaç tedavisi kimi durumlarda terapiye ek olarak kullanılmaktadır.
Somatoform hastalarda dikkat edilmesi gereken en değerli konu, hastaların sahiden bir fizikî ıstırap içinde olduklarıdır. Bedensel yakınmalara rastgele bir organik neden teşhis edilememesi hastanın sağlıklı olduğu ve numara yaptığı manasına gelmez. Hasta yakınlarının bu durumu daima akıllarında tutması gerekmektedir. Çünkü somatoform bozukluk sahibi hastalar zati büyük ihtimalle gerilim kaynaklı olan bir sorun yaşarlarken, en yakınlarındaki şahısların de daima olarak kendilerini eleştirmesi, durumlarını ciddiye almaması ile birlikte büyük bir hüzün ve gerilim durumunda kalacaklardır, bu durum da yaşanılan rahatsızlıkların olumsuz tarafta ilerlemesine neden olacaktır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir