ANNELİK DUYGUSU

Annelik çok tipik davranış kalıplarının sergilendiği fizyolojik ve ruhsal bir durumdur. Yeni anne olan bayanda bebeği doğar doğmaz gözlenen davranış değişiklikleri “annelik davranışı” olarak isimlendirilmekte ve bu davranışlar bebeğin bakımını ve müdafaasını temin edici olmaktadır.Hamilelik süreci bayanı anne olmaya hazırlayan en kıymetli periyottur, doğumla birlikte de “annelik davranışlarını” göstermesini başlatan hormonlar salgılanmaktadır.

Annelik Davranışları

Yapılan araştırmalar anne olan bayanın beyinde en çok tasa, korku ve risk saptamayla ilgili bölgelerin daha fazla çalıştığını göstermektedir. Bu da annelik davranışlarının bayan beyninde programlanmış olduğunu göstermekle birlikte,anneliğin kolay girilen bir ruh hali olmasını açıklamaktadır. Münasebetiyle annelerde bebeğe adapte olmak için doğal bir avantaj kelam hususudur.

Annelik davranışı temel olarak genetik ve hormonal etkenlerle tetikleniyor olsa da, yapılan araştırmalar, anneliğin tümüyle içgüdüsel bir yetenek olmadığını, annelik hissinin ve davranışının, büyük ölçüde çocuk sahibi olduktan sonra geliştiğini göstermektedir. Hamilelik sırasında başlayan ve bir ömür uzunluğu sürecek olan bu bağdaki en değerli nokta “bebek sahibi olmaya” yani anneliğe hazır olmaktır. Zira annelik insan hayatında çok özel, bir insan için çok sayıda fedakârlık ve sorumluluk gerektiren, küçümsenmemesi gereken güçlü bir histir.

Hamilelik ve Değişen Öncelikler

Anne olmaya karar veren bir bayanın hayatındaki pek çok öncelik; bu kararı vermesiyle birlikte değişmeye başlar ve hiç kuşkusuz hayatında kıymetli fedakârlıkları göstermesi gereken yeni bir süreçtir. Hamilelikle daha da barizleşen bu değişim sürecinin, doğumdan sonraki birinci aylardaki birinci yansıması ekseriyetle çocuğunun sıhhati ile alakalı tasalar, uygun anne olup olmadığı niyetleri üzere çocukları ile alakalı ağır zihinsel uğraşlar formunda başlar. Hal bu türlü olunca gereksizken bile sık sık çocuğunu gözetleme, konutun paklığı, yiyecek ve içeceklerin hijyeni üzere bahislere çok eğilme üzere niyet ve davranışlar sık gözlenmektedir.

Tüm gaye çocuğun birinci günlerde tehlikelerden korunması ve âlâ bakım alması ve bir yandan da yeni ömür tertibinin organize edilmesi olmaktadır. Temel öncelik çocuğundadır. Öbür taraftan da annelik hünerlerini geliştirilerek, kâfi hissetmeye muhtaçlık ön plana çıkar. Münasebetiyle anne olan bir bayanın hayatında pek çok önceliğin yer değiştirmesi de çoğunlukla bu periyotta belirginleşmektedir.Artık bir ömür uzunluğu sürecek yeni bir rolü vardır: Annelik ve artık yalnızca kendisinden sorumlu olmamakta,en az kendisi kadar düşünmesi gereken bakıma muhtaç bir canlıya karşı da tıpkı sorumluluğu alması gerekmektedir.

Toplumsal hayatını kısıtlama ya da öncesinde toplumsal hayatında sıklıkla dışarda aktiviteler yer alırken artık tercihini inançlı mesken ortamına yönlendirmesi, mesken içi yemek-temizlik üzere tertibin birden fazla şeyden evvel tutulmaya başlanması, yeni rolüne adapte olmasını ve muvaffakiyetle gerçekleştirmesini kolaylaştıracak tüm dayanak sistemlerinin harekete geçirme odaklı davranışlar bu periyoda has öncelik değişimleridir.Diğer yandan annelik maharetlerini geliştirilmesi, çocuk yetiştirme, çocuk gelişimi ve düzgün bir anne çocuk münasebeti kurmanın yolları üzere hususlar ön plana çıkmaya başlamaktadır.

Bu süreçte çocuğun temel muhtaçlıklarının giderilmesi dışında psikolojik-sosyal gelişimine katkı sağlayacak, bir bakıma aile içi eğitimin de başladığı sorumlulukların ön plana çıktığı görülür ve çocukla yaşanılan hoş tecrübeler odak noktadır. Birebir vakitte bu periyot, annenin de “çocuğuna sarılmasının, onun kokusunu içine çekmesinin, onunla geçirdiği özel vakitlerin” temel muhtaçlığı haline geldiğini fark ettiği de bir periyottur.İlişkide verici olma sorumluluğu annede olsa da münasebet daha karşılıklıdır ve çocuk annenin hem duygusal hem toplumsal beklentilerini karşılamak için pek çok şey yapar. Anne ve çocuğun dönüşümlü olarak birbirinin istek ve gereksinimlerine karşılık verme halinde devam eden bu alaka de hayat uzunluğu sürer. Çocukla tecrübelenen bu karşılıklı sevgi temelli münasebet temelinde bayanın kendi daha pahalı görmesine, kendiyle ilgili temel inançlarının daha da olumlu bir hal almasına sebep olan da bir tecrübedir.

Hasebiyle bir çocuk yetiştirmenin bayanın ömrüne kattığı bu mana, çocuksuz bir bayanken yaşaması pek de mümkün olmayan bir tatmindir. Başka yandan annelik; hislerini, çocuksuz bir bayanken olduğundan daha ağır yaşamayı da beraberinde getirmektedir.Bu hayli sık gözlemlenen, yakın etraf tarafından da gözle görülür bir formda fark edilen ve birden fazla anne olan bayanda görülen bir durumdur. Bu durum bayanın manevi dünyasını zenginleştiren, hislerinin daha düzgün farkına varmasına ve ilgilerinde paylaşıma daha istekli, daha olumlu, daha şefkatli ve anlayışlı olmasına katkı sağlamaktadır. Ve bayanın tüm bireyler ortası bağlantılarına olumlu tesirler. Öbür bir taraftan annelik “bebek sahibi olmaya” karar verdiği anda başlayan, hamilelik süreci ve sonun da doğumla giderek artan, çocuğuna en uygununu verebilme konusunda güçlü bir motivasyon oluşturmaktadır.

Bir bakıma çocukluğunu bir tarafa bırakmak üzere hissedilse de, bu motivasyon çocuksuz bir bayanken tahminen de hiç deneyimleyemediği kadar “yaşama dört elle tutunmayı” teşvik eden güçlü bir histir ve tüm hayatına yansır. Birinci başlarda onu neyin beklediğini bilememenin verdiği telaş ve tasa üzere hisler anne olan bayanı hayli hassas, korkmuş, çaresiz, sıkışmış üzere hissettirse de;çocuğa bakımla ilgili giderek gelişen marifetleri ve çocukla karşılıklı gelişen bağlantının ona yaşattığı olumlu katkılarla hayata karşı duruşunu sağlamlaştırır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir