Omurga ve omurilik tümörleri

Omurga ve omurilik tümörleri birincil ve ikincil olmak üzere iki kümede incelenebilir. Birincil tümörler omurgayı oluşturan yapıların hücrelerinden kaynaklanan tümörlerdir.İkincil tümörler ise akciğer, göğüs, prostat, böbrek,lenfoma, mide barsak sistemi rahim üzere organlardan omurgaya yayılan metastatik tümörler denilen tümörlerden oluşurlar.Bir öteki sınıflandırma ise omurilik zarının dışında olanlar (ekstradural), omurilik zarı ile omurilik ortasında olanlar (intradural ekstrameduller) ve omuriliğin içinde olan tümörler (intrameduller) formundadır.

Tüm santral hudut sistemi tümörlerinin yaklaşık %10 ile %25’i ortasındaki kısmı omurga ve omurilik yerleşimlidir. Omurga ve omurilik tümörlerinin, toplumda görülme sıklığı yüzbin bireyde 2 ila 10 ortasında değişir.Omurilik zarının dışında olan tümörler, içinde olan tümörlere oranla daha fazla görülür. Tüm omurga ve omurilik tümörlerinin %60 ını omurilik zarınının dışındakiler, %35 ini zarın içindekiler ve %5 ini omuriliğin içindeki tümörler oluşturur.

Omurilik zarının dışındaki tümörlerin %90 ını metastatik tümörler oluşturur. Metastatik tümörler en çok 45-65 yaşları ortasında ve erkeklerde daha sık görülür. Birçok kanser tipi omurgaya yayılır ve kanserli hastaların %5-10’unda bulgu veren omurga metastazlarına rastlanır ve bu hastaların yaklaşık yarısında bacaklarda kuvvet kaybı geliştiği bildirilmiştir. Omurilik zarının içindeki tümörlerin büyük çoğunluğunu menengiom ve nörinom denilen âlâ huylu tümörler oluşturur. Omuriliğin içindeki tümörlerin %90 ‘ını ependimom, astrositom denilen tümörler oluşturur.
Bununla bir arada çocuklarda omurilik zarı içindeki tümörlerin %55’ini omurilik içindeki tümörler oluştururken, %45’ini zar içi omurilik dışı tümörler oluşturur.

Belirtileri nelerdir ?
Omurga ve omurilik tümörleri boyun sırt ve belde yerleşim yerine nazaran bulgular verirler. En sık rastlanan bulgu ağrıdır ve genelde sırt ağrısı formunda başlayabilir.Bu ağrılar bilhassa istirahat halinde dinlenmekle geçmez ve geceleri daha fazladır.Ağrı genelikle yaygın olup nadiren bölgeseldir. Kimi hastalarda karın ağrısı formunda başlayabilir.Ağrıyla bir arada yerleşim yerine nazaran; boyun bölgesinde tümöre bağlı bası varsa, hem kollarda hem bacaklarda güç kayıpları, uyuşma hissi görülebilir. Sırt ve bel bölgesinde tümör varsa yalnızca bacaklarda güçsüzlük,uyuşma, yürüyememe üzere durumlar görülebilir. Yeniden omurilik ve omurga tümörlerinde mesane ve barsak sistemi denetimi bozulabilir. İdrar kaçırma, dışkı denetimini sağlayamama, cinsel işlev kaybı ortaya çıkabilir.Reflekslerde bozulmalar, tama yakın hissizlik, yatağa bağımlılık durumu görülebilir. Birtakım tümörlerde basının derecesine bağlı olarak güçsüzlük bir iki gün içerisinde çok süratli ilerleyebilir. Kimi tümörlerde güçsüzlük yavaş ilerler çok sinsi seyreder. Çocuklarda beceriksizlik, güçsüzlük, düşme atakları, biçiminde kuvvet kayıpları sıktır. Çocuklardaki bir öteki yakınma ise omurgada meydana gelen skolyoz dediğimiz eğriliktir.
Risk faktörleri nelerdir?
Omurga ve omurilik tümörlerinin de başka tümörlerin birçoklarında olduğu üzere tam olarak nedeni bilinmemektedir. Genetik faktörler, kimi kimyasal casuslar, radyasyon ışınları, virüsler bu tümörlerin oluşumunda risk faktörleridir. Bilhassa ikincil öteki organlardan yayılan kanserler omurgayı çok severler.
Nasıl teşhis konur?
Omurilik ve omurga tümörlerinin en sık belirtisi ağrı olduğundan birinci olarak hasta bu şikayetle tabibe başvurabilir. Hastalığın hikayesi ve uygun bir nörolojik muayene bu teşhisten şüphelenmek için yol göstericidir. Tekrar radyolojik görüntüleme sistemleri teşhiste temeldir. Muayene sonuçlarına nazaran omuriliğin ve omurganın hangi düzeyinden şüpheleniliyorsa buraya yönelik radyolojik tetkikler yapılır. Direk grafiler, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, anjiografi, kemik sintigrafisi teşhiste kullanılan metotlardır.

Bilhassa kanser olduğu bilinen hastaların omurga üzerinde ağrı olması, kol ve bacaklarda güçsüzlük gelişmesi durumunda kesinlikle omurga tümörü tarafından tetkik edilmesi gerekmektedir.
Nasıl tedavi edilir?
Omurilik ve omurga tümörleri tedavisi beyin ve hudut cerrahisi, nöroloji, radyasyon onkolojisi, medikal onkoloji, patoloji üzere branşların birlikte karar vererek tedavi ettikleri tümörlerdir. Tanıya yönelik gerekli süreçler tamamlandıktan sonra tümörün yeri ve mümkün tipi tespit edilir ve tedavi seçenekleri sunulur. Tedavide cerrahi teşebbüs, radyoterapi, kemoterapi, immunoterapi üzere formüller tek yahut bir ortada kullanılabilir.
Cerrahi :Omurilik ve omurga tümörlerin birçoklarında cerrahi tedavi temeldir. Son yıllarda teknolojideki artış ile bu tümörlerin teşhisinin kolaylaşması bilhassa cerrahide mikroskobun kullanılması ile yüz güldürücü sonuçlar alınmaktadır. Özel tekniklerle radyolojik teşebbüs altında bu tümörlerin birçoklarından biyopsi alınabilmekte ve patolojisi belirlenmektedir. Omurilik zarı içerisindeki düzgün huylu tümörler bütün olarak mikrocerrahi tekniklerle basitçe çıkarılmaktadır. Omuriliğin içerisindeki tümörler şayet yaygın değilse tekrar mikrocerrahi usullerle çıkarılabilir. Omurilik zarı dışındaki tümörler; bunların birçok metastatik tümörlerdir ve bunlar omurgada kırıklara yol açabilirler. Omurganın yük taşıma kapasitesini azaltabilirler. Önemli derecede kuvvetsizlik ve ağrılara yol açabilirler. Bu metastatik tümörlerde bilhassa radyasyon onkolojisi ve medikal onkoloji beyin cerrahisi branşlarının ortak karar vermesi gereklidir. Bilhassa omurga tutulumu olan kanserli hastalarda cerrahi teşebbüsün hedefi tümörü büsbütün çıkarmaktan fazla hastanın konforlu ömrünü sürdürmesini sağlamaktır. Bu hastalarda omurilikteki baskıyı kaldırdıktan sonra omurgayı destekleyici çeşitli implantlar takılmakta ve hastanın rahat yaşamasına imkan sağlanmaktadır.

Radyoterapi:Omurilik ve omurga tümörlerinin çabucak hemen hepsi radyasyona hassastır. Cerrahi teşebbüs öncesi ve sonrası devirde bu tümörlere radyoterapi verilmektedir.Özellikle tanısı konulan ve patolojik tiplenmesi yapılan tümörlerde ameliyat sonrası erken devirde radyoterapi yapılabilmektedir. Radyoterapide tümöre yönelik tümör hücrelerinin öldürülmesi ile olağan dokulara ziyan vermeyecek biçimde planlanmaktadır.

Son yıllarda radyoterapide büyük bir gelişim gözlenmiştir. Cyberknife tekniği ağrıyı denetim altına alabilmekte ve hayat kalitesinin artırılmasını sağlamaktadır.Cyberknife ile tedavi mühleti kısalmış, süratli düzgünleşme sağlanmış ve tedaviye olumlu cevaplar alınmıştır. Bu teknik temel olarak omurilik ve omurga tümörlerinde birincil olarak kullanılabileceği üzere; ameliyat yapılamayan hastalarda, daha evvel radyoterapi almış hastalarda ve ameliyat yapılmış hastalarda dayanak tedavisi olarak da kullanılabilir.

Stereotaktik radyocerrahi ve radyoterapi omurilik ve omurga tümörlerinde yüksek doza imkan sağlarken; omurilik dozu tolerans düzeyi ile sonlandırılmalıdır.

Kemoterapi:Bu usul öbür tedavi tekniklerine takviye olarak omurilik ve omurga tümörlerinde tümöre yönelik kimyasal unsurlar verilerek t
ümörün küçültülmesi aslına dayanır. Medikal onkolog ve beyin cerrahının işbirliğinde verilir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir