Tedavisi mümkün bir demansial hastalık: normal basınçlı hidrosefali

Hidrosefali nedir?

Hidrosefali beyinde ventrikul denilen kaviteler içerisinde olağandışı beyin omurilik sıvısı (BOS) birikimi ile karekterize bir durumdur. BOS, beyin ve omurilik etrafında dolaşır. BOS nin misyonu beyefendisine fizikî dayanak olmak, artık hususların atılması ve santral hudut sistemi (SSS) içerisinde,önemli unsurların dağılımına imkan tanımaktır. Sağlıklı bir yetişkinde günlük BOS üretimi yaklaşık 500cc. dir. BOS akım yolu tıkandığı vakit, yahut emilimde bir kahır oluştuğu vakit sıvı birikmeye başlar, ventrikuller genişler, baş içerisindeki basınç artar ve hidrosefali meydana gelir.

Olağan Basınçlı Hidrosefali Nedir?

NBH ventrikullerin genislemesine yol açan fakat baş içi basıncı çok az yada hiç arttırmayan BOS birikimidir. Sıklıkla yaşlılarda görülür. Hareket bozukluğu, hafif demansiyel tablo ve idrar kaçırması ile karekterize bir semptomlar eşlik eder. Bu semptomların biri, ya da hepsi bir ortada olabilir. Hastaların birçoklarında BOS emilim yollarında blokaja neden olan faktör bilinemez.

Olağan Basınçlı Hidrosefaliye yol açan etmenler?

Olguların pek birçoklarında altta yatan neden saptanamaz, yani idiopatiktir. Baş travması, geçirilmiş subaraknoid kanama, tümör yahut kistler, subdural kanama, cerrahi sırasında görülen kanamalar, menenjit yahut öteki beyin enfeksiyonları sonucunda NBH oluşabilir.

NBH semptomları nelerdir?

•Yürüme Bozuklukları: Hafif bir istikrar sorunundan ayakta duramama ve yürüyememeye kadar farklı tablolarda bulunabilir. Adımlar sıklıkla geniş tabanlı, kısa basamaklı ve yavaştır. NBH li hastaların ayaklarını kaldırmalarında, merdiven çıkmalarında bir ıstırap vardır. Sık düserler. Birebir vakitte etraflarında dönmedede zorluk çekerler. Çok yavaş ve pek çok adımda yürürler. İstikrar sorunu ve yürümede çekilen problem birinci ve en sık gözlenen şikayettir.
•Hafif seviyede demans: Günlük aktivitelere ilginin azalması, unutkanlık, rutin yapılan işlerle çaba etmede zorluk ve yakın devir hafıza bozukluğunu içerir. NBH lide gözlenen kognitif semptomlar çok şiddetli olmadığı için sıklıkla ihmal edilir ve yaslanmanın doğal bir süreci olarak kıymetlendirilir. Konuşma yeteneği sıklıkla bozulmaz. Kendilerinde bulunan meselelerden sıklıkla farkında olmazlar ve hatta inkar edebilirler. Birtakım olgularda kognitif değişiklikler yalnız nöropsikolojik kıymetlendirme ile saptanabilir.
•Mesane denetiminde bozulma: Hafif olgularda sık tuvalete gitme ile kendini gösterirken, ileri olgularda mesane denetimi büsbütün bozulur. Nadiren diski kaçırma olabilir. Birtakım hastalarda mesane sorunları hiç ortaya cıkmaz.

NBH hastaları sıklıkla 60 yaş üzeri hastalar oldukları ve bu yaş kümesinde bu şekil semptomların olağan olduğu düşünüldüğü içen, beşerler çoklukla bu sorunlar ile birlikte yaşamak zorunda olduklarını düşünürler ve bedenlerinde oluşan bu değişiklere kendilerini adapte etmeye calışırlar

NBH semptomlar tıpkı vakitte yaslılarda ortaya çıkabilecek öteki kimi sıhhat meselelerini taklit edebilir. Mesela görülen kognitif semptomlar erken periyot Alzheimer hastalığı olarak kıymetlendirilebilir. Tıpkı formda istikrar ve yürüme problemleri Parkinson hastalığı olarak düşünülebilir. Birtakım hastalarda NBH ye bu hastalıklarında eşlik edebilecegi unutulmamalıdır.

Hastalar doktora birinci müracat ettiklerinde semptomlar aylar hatta yıllar boyunca devam etmekte olabilir. Hidrosefali semptomları vakit içerisinde artış gösterir. Artış suratı değişkenlik göstermekte ve hastalar işlev kayıpları kritik noktaya geldiklerinde sıklıkla doktora sarfiyatlar. Semptomların oluş mühleti ne kadar uzun ve semptomlar ne kadar şiddetli ise, tedaviye karşılık o kadar geç olacaktır. Genel bir kural olarak teşhis ne kadar erken konursa tedavinin muvaffakiyetinin o kadar fazla olacağı söylenebilir.

Her 3 semptomunda tıpkı hastada bulunması teşhis için mutlak gerekli değildir.

Lomber Ponksiyon

BOS yaklaşık basıncını ölçmeye tıpkı vakitte sıvıdan analiz yapmaya yardımcı olur. Lokal anestezi altında belin alt kısmına ince bir iğne ile girilerek 50 cc ye kadar BOS boşaltılır. Bu sayede semptomlarda süreksiz bir düzelmenin olması istenir. Şayet bu süreç sonrasında semptomlarda süreksiz periyodikte olsa manalı bir toparlanma olursa o vakit cerrahi tedavinin başarılı olacağı söylenebilir. Şayet lomber ponksiyona cevap negatif yahut net olarak anlaşılamamış ise daha ileri araştırmalar yapmak gerekir.

Günümüzde kullanılan Tedavi Alternatifleri

Günümüzde en sık kullanılan ve çoklukla tek mümkün tedavi seçeneği BOS kanallarını emilimin sağlanabileceği bedenin öteki kısımları ile birlestirmeye yarayan sant denilen sistemin cerrahi olarak yerleştirilmesidir. Bu hedefle en sık kullanılan yer karın içerisinde peritondur ve kullanılan sistemede ventrikuloperitonel sant denir. Cerrahi sonrasında sant sisteminin tüm modülleri cilt altında kalacak ve dışarıdan bir şey görülmeyecektir.

Aquaduct darlığı olan hastalarda endoskobik ucuncu ventrikulostomi denilen bir cerrahi müdahalede sant uygulamasına alternatif olabilir. Bu yaklaşımda aquaduktaki daralmadan ötürü endoskop yardımı ile alternatif bir BOS akım yolu yapılır. Aquadaktaki daralma MRI ile saptanabilir. Endoskobik yaklasımın sonuçları yetişkinlerde farklılık arzetmektedir. Üçüncü ventrikulostomi uygulanan hastaların bir kısmında semptomların düzelebilmesi içen sonrasında sant takılması gerekebilir.

Santlama süreci içen uygun hastalar kimlerdir?

Bu maksatla pek çok test ve araştırma geliştirilmiş olmak ile birlikte, tek başına sant sürecinin muvaffakiyetini kestirim ettirebilecek bir faktör bulunmamaktadır. Aşagıdaki bulgular sant takılmasını takiben sonucların daha âlâ olacagını düsündürmektedir:

•Yürüme bozukluğunun birinci ortaya çıkan ve baskın semptom oluşu
•Travma yahut kanama üzere NBH nin bilinen bir sebebinin olması
•Görüntüleme sistemlerinde ventrikul boyutlarının BOS un bulunduğu Subaraknoid boşluktan orantısız biçimde geniş olması
•Lomber ponksiyon yahut lomber katater yoluyla BOS boşaltılmasının dramatik süreksiz bir düzelme sağlaması
•Ölçülen beyin içi yahut spinal BOS basıncının üst limitlerde olması
•Beyini etkileyen küçük kan dammar hastalığı delillerinin minimal oluşu

Hidrosefali semptomlarının santlama sonrası düzelmesinin mümkün olacağını bilmek değerlidir.

Cerrahi sonrası büsbütün güzelleşme herkesin beklentisi olsada, bu her vakit mümkün olmayabilir. Cerrahi sonrasında mevcut şikayetlerin manalı ölçüde azalması, kişinin diğerlerine bağımlı halden kurtulmaları, en değerlisi nörolojik semptomlarin daha da ilerlemesinin önüne geçilmesi hasta ve yakınlari içen tatminkar bir yanıttır.

Sant Operasyonunun Muvaffakiyet Oranı Nedir?

Yürüme bozukluğu, hafif demans ve mesane denetim sorunları operasyon sonrası birkaç gün içerisinde düzelebilir yahut haftalar aylar düzelme icin gerekebilir. Bu düzelmenin ne hızda ve ne derece olacağını evvelce kestirmenin bir yolu maalesef yoktur. Düzelme olanlarda sıklıkla bu düzelmeler birinci haftalar içerisinde olur. Bu güzelleşme hafif seviyede olabileceği üzere çok dramatik bir halde de olabilir. Semptomlarada operasyon sonrası düzelme saptanan hastalarda sonrasında klinikte tekrar gerileme olması sant işlev bozukluğunu yahut asağıda belirtilen komplikasyonlardan birinin geliştiğini düşündürür.

NBH tedavi edilmez ise ne olur?

NBH li hastalar sıklıkla ilerleyici semptomlar ile basvururlar ve bu semptomların kendi kendine düzeleceği ve klinik bozulmanın kendi kendine durac
ağına inanmanın bir nedeni yoktur. Kimse mevcut semptomların ne süratte ilerleyeceğini kestirim edemez. Semptomlar ne kadar şiddetli ise ve ne kadar uzun müddettir mevcut ise tedaviye karşılık o derece daha az olacaktır. Genel bir kural olarak teşhis ve tedavi ne kadar erken yapılırsa düzelme o kadar güzel olacaktır. Şayet semptomlar çok hafif ise hastaya acil bir sant operasyonu yapmadan bir müddet yakın takip yapılabilir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir