Ergeni ve Genci Anlamak

Ergeni ve Genci Anlamak

Ergenliğin fırtına ve gerilim dolu bir devir olduğu görüşü pek çok aile ve ergen için telaşlı bir bekleyiş oluşturmaktadır.Daniel Offer ve arkadaşları 1988 yılında ABD, Avustralya, Bengaldeş, Macaristan, İsrail, İtalya, Tayvan, Türkiye ve Batı Almanya’da yaptıkları araştırmada ergenlerin en azından %73’ü sağlıklı bir vücut imgesi sergilemişlerdir. Ortalarında farklılıklar olmasına karşın ergenler birçok vakit memnun olduklarını, hayattan hoşlandıklarını, otokontrol uygulayabileceklerini, okul ve işi önemsediklerini, cinsellikle ilgili özgüvenleri olduğunu, aileleri hakkında olumlu düşündüklerini, gerilimle başa çıkabileceklerini bildirmişlerdir. Bu türlü bir tanımlama “stres ve fırtına dolu bir dönem” görüşüyle uyumlu değildir.

Ekseriyetle halkın ergenlikle ilgili tavırları, şahsî deneyimleri, medyanın tesiriyle ergenliğin sıkıntı geçeceğine yönelik bir bekleyiş oluşturulmaktadır.

Her periyot kendine has alışma,uyum zorlukları içermektedir ve bu doğaldır. Lakin bunu bütün bir periyoda maletmek bu dinamik, enerjik ve keşif dolu sürece haksızlık olmaktadır.

Bununla birlikte, zevk ve hal bakımından her jenerasyonda gençler yetişkinlerden çarpıcı olarak farklıdırlar,görüntüleri, davranışları, dinledikleri müzik, saç modelleri, kıyafetleri üzere.Yetişkinler gençleri sorumsuz, asi ve başına buyruk bulurken gençlerde yetişkinleri baskıcı, geri ve dar başlı bulmaktadır. Kuşaklar ortası müddet gelen bu bakış açısı bir jenerasyon çatışmasının adeta tabiridir.

Ergenlik Periyodunda Kişilik ve Toplumsal Gelişim

Çocuğun doğumundan itibaren büyüdükçe birçok toplumsal ve ruhsal gereksinim ortaya çıkar. Cinsinden olanlarla bir ortada olma ihtiyacıveya dürtüsü bütün canlı cinslerinde görülür. İnsanlarda öteki beşerler üzere etraflarıyla ahenk içinde olma gereksinimi içindedirler. Toplumsal gelişme, kişinin içinde yaşadığı toplum tarafından kabul edilebilir biçimde davranmayı öğrenmesürecidir. Bebek kendisinin merkez olduğu anlayıştan kurtulup, uyumlu bir yetişkin olmaya hakikat bir gelişme gösterir. Toplumsallaşma bebeğin öteki insanlara reaksiyon vermesiyle başlar ve ömür uzunluğu devam eder.

İnsan büyüdükçe, yeni çevrelere girdikçe ve statüsü değiştikçe farklı tipte ilgiler geliştirir. Lakin çocuk-ana-baba etkileşimi çocuğun hayat uzunluğu öbürleri ile bağlantı kurma biçimini belirleyen temel yoldur. Bilhassa otoriteyi temsil eden birisi ilebir toplumsal münasebet kurulduğunda, çoğunlukla çocukken anne, baba ile kurulan toplumsal bağlantı model alınır.

Anne babanın çocuk yetiştirme tavrı çocuğun toplumsallaşmasını etkileyen başka bir değişkendir.

Anne babanın demokratik ve eşitlikçi davranması, baskıcı ve otoriter olması yahut çok kollayıcı davranması çocukların farklı toplumsal tutumlar geliştirmesine neden olur.

Çocuğun tek çocuk, ortanca yahut büyük olup olmadığı, kardeş sayısı, cinsiyeti, ailenin büyüklüğü, ailenin katıldığı toplumsal tecrübelerin kalitesi, konuta konuk gelişi, konuk ağırlama biçimi, ailenin konuklara takınmasını istediği hal, ailenin sosyo-ekonomik ve kültürel seviyesi çocuğun topluma uymasını, toplumsallaşmasını etkileyen en önemli faktörlerdir.

Ergenlerin birçok toplumsal ve duygusal dayanak için akran kümesine dayanırlar. Arkadaşlarının bedellerine büsbütün uyarlar. Tıpkı cinsten arkadaş kümelerinin yerini kısa vadeli romantik bağlantıların yaygın olduğu karışık cinsiyetten arkadaş kümelerine bırakır. Daha sonra ise durağan flört örüntüleri ortaya çıkar.

Arkadaşlık bağları toplumsal istikametten değerlidir. Arkadaşlarca aranmak, beğenilmek ve benimsenmek benlik hürmetinin değerli bir şartıdır. Yardımlaşarak, paylaşarak duygusal alışverişe girerek dostluk bağları kurar. Bu devirde arkadaşlık konusunda son derece istikrarlıdır.Arkadaş kümesi içinde bağlılığa ve dayanışmaya değer verir. Onlar üzere giyinir ve davranır. Onlar üzere argo konuşur. Kendisine sırdaş ve sıkıntı ortağı seçer.Grupta kalabilmek için kendini benimsetmek için kendine uygun olmayan davranışlarda bulunur. Kendini bulma uğraşında olan inançsız ve yetersiz ergen daha atılgan ve maharetli yaşıtlarının boyunduruğu altına girebilir. Bunun bilakis kendine inancı olan ergen yaşıtlarını boyunduruğu altına sokabilir.

;

Ergenlik devrinde ana-baba ile çocuk ortasındaki münasebetler zorlaşır. Bir ergenin ana babası olmak kolay değildir. Bir çocuk ana babasının her şeyi bildiğine, güçlü ve düzgün olduğuna inanırken ergen, ana babasının yanlışlarının ve zayıflıklarının ziyadesiyle farkındadırlar. Bağımsızlık uğraşları sırasında her şeyi sorgular ve her kuralı sınarlar.

Ana-baba-çocuk bağlantısında en zayıf devir birinci ergenlik yani buluğa ilişkin işaretlerin görüldüğü evredir. Alakalarda yakınlık azalır,çatışmalar artar.

;

Ergenlikte Duygusal Gelişim

;

Çocukluk periyodu ile ergenlik periyodu ortasında duygusal taraftan en besbelli fark çocukların öfke, kızgınlık ve sevinç üzere hislerini daha açık davranışlarla ve anında söz ederken,ergenlikte bu hisler daha fazla gizlenip maskelenir.

;

v Kızlar erkeklere nazaran daha erken duygusal olgunluğa ulaşırlar. Tıpkı yaştaki ergen kız, daha heyecan istikrarına sahip ve hislerini denetim etme bakımından daha olgundur.

;

v Hislerin yoğunluğunda artış gözlenir. Keder, sevinç, öfke, dehşet üzere hisleri söz ederken bu yoğunluk göze çarpar. El, kol hareketleri, yüz tabiri, bağırma, şiir, hikaye yazma,hatıra defteri tutma biçiminde yansıtılır.

;

v Hislerde istikrarsızlık vardır.Duygusal durumlarının değişimi süratlidir ve düzenlilik görülmez. Birebir olaya birgün orta ile farklı reaksiyon verebilir.

;

v Aşık olma, platonik aşk, karşı cinse ilgi görülebilir.

;

v Mahcubiyet ve çekingenlik; adeta bedenlerini saklamak istemektedirler.

;

v Çok hayal kurma;biyolojik-cinsel gelişme, duygusallıktaki artış ve zihinsel gelişme, ergenlerin akıllarından geçirdiklerinin yoğunluğunu ve niteliğini de değiştirir. Hayal kurma yoluyla ergen, isteklerini niyetlerini yansıtır. Yaratıcı kanıyı besleyen itici güç iken hayal kurma gerçekleştirilememiş istekler güya olmuş üzere hayal ediliyorsa ergen sığınma ve telafi etme aracı haline getirmiş demektir. “Gündüz rüyası” olarak isimlendirilmesine neden olur.

;

v Huzursuz ve huzursuz olma; bedensel ve cinsel gelişimin getirdiği yeni duruma alışma eforları buna nedenolabileceği üzere, akranları ve yetişkinlerle olan toplumsal münasebetlerdeki aksamalar yahut bir isteğinin engellenmesi de huzursuzluk doğurur.

;

v Yalnız kalma isteği; ana-babadan vakit vakitte akranlardan uzaklaşıp kendisi ile baş başa kalmak isteyebilir.Adeta bedeninde olan bitenin muhasebesini yapmak, onları gözden geçirmek ve yeni hislere alışmak istemektedirler.

;

v Çalışmaya karşı isteksizlik;hızlı büyümenin olduğu bu periyotta ergenin bir ölçü dingin ve atıl olduğu,adeta hareket etmeye üşendiği vakitler vardır. Çalışırken, oyun oynarken yorulur, çalışmaya daha az isteklidir. Beden gücü adeta büyümeye harcanıyor üzeredir.

;

v Çabuk heyecanlanma; heyecan istikrarı tam oluşmadığı için hislerinin denetimi zordur. Yeni bir durumla karşılaştığında heyecanlanıp korkabilir. Kolay kızabilir ve durum istemediği bir durumdur.

;

Ergenlerde Bilişsel Gelişme

;

Somut süreçler periyodundan formel süreçler pe
riyoduna geçiş gösterir.

;

Ergenlik devrinde genç bir taraftan daha kolay, daha temel içgüdüler tarafından bir istikamete çekilirken öbür taraftan ise hayatında birinci kere toplumun başka kıymetli kurumlarının farkına varmaktadır.

;

Genç sanattan, bilime, siyaset ve dine kadar pek çok kıymeti anlayabilir, kıymetlendirebilir, mantık yürütebilir.Kültürünün bir kesimi haline gelerek kendi pozisyonunu algılamaya başlayabilir.

;

Ergenlerde Cinsel Gelişme

;

v Kız ve erkeklerde ergenliğe girecekleri devirden yaklaşık 1,5 yıl evvel cinsel içerikli değişiklikler gözlenmeye başlar.

;

v Kızlarda 10 yaşlarında,erkeklerde 11-12 yaşlarında başlar. Karşı cinsle, cinsel sembollerle ilgilenme,daha erkeksi ya da kadınsı tutumlar geliştirme üzere davranışlar gözlenebilir.

;

v Üreme organlarında, seste,ciltte, sakal, bıyık, bedende kıllanma, ter bezlerinde artış, gırtlakta kıkırdaklaşma, göğüslerde büyüme, cinsel hayallerin artması cinsel değişiklikler olarak incelenir.

;

v Kızlarda asıl cinsel gelişme birinci adettir.

;

v Erkeklerde üreme hücresi sperm üretmeye başlar.

;

Cinsiyet Rolü

;

Bayanın ve erkeğin nasıl düşüneceğini, hissedeceğini ve davranacağını belirleyen, etraf tarafından verilen roldür. Birçok kültürde erkeklerin ve bayanların neyi yapıp yapmayacağı muhakkaktır. Renkler, ses biçimi, kıyafet, oyuncaklar, oynanan oyun üzere farlılıklar bütün süreç boyunca pekiştirilir. Ana-baba davranışlarının yanı sıra akran, basın yayın yoluyla da bildiriler verilir.

;

Gence Yaklaşım

;

v Kendisine itimat verecek, bu duygusal durumların yaşa ve çağa bağlı olduğunu ve süreksiz olduğunu anlatacak anne babaya gereksinimi vardır.

;

v Anlaşılmamak bu devrin en bariz meselelerindendir. Anne babanın gencin söylediklerini onu eleştirmeden,küçümsemeden ve yargılamadan dinlemesi ve kendisini anlatmasına fırsat vermesi genci rahatlatır.

;

v Karşı cinse hissettiklerini anlatacak birine muhtaçlık duymaktadır.

;

v Ergen anne babasından daha fazla müsaade ister. Engellenirse gerginlikler ve çatışmalar çıkar.

;

v Anne babanın genci kendi istediğinden farklı alanlara yöneltmesi, ondan yapabileceğinin üstünde misyonlar beklemesi, aşağılaması, kıyaslaması, akranlarının yanında kaba davranması, sıksık eleştirmesi ve birbirleriyle arbede etmesi genci kaygılandıran tipik anne baba davranışlarıdır.

;

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir