KENDİNİ TANIMA

Kendini tanıma isteği, bütün insanlarda görülür. Kendisiyle ilgili bilmediği bir şeyleri öğreneceği fikri büyük bir heyecan yaratır beşerde. Bu heyecan, dehşetle karışık bir merak duygusudur aslında. Bu çeşit hislerin yaşanması kaba bakışla şaşırtan üzere görünse de insanoğlunun kendisinden sakladığı bir şeylere sahip olduğunun farkında olmasından kaynaklanır bu durum. Herkes vakit zaman kendisini anlayamaz, yaptığı davranışa mana veremez.

İnsanın kendini tanıması, birçok vakit davranışlarının bilinçdışı kaynaklarının bulunması olarak düşünülür. Meğer büyük bir yanılgıdır bu. İnsanın kendini tanıması, bilinçdışı kaynaklarının bulunmasından çok, insanın kendi ruhsal süreçlerinin işleyişini ve bilinebilen içeriğini bilmesidir.

Kendini tanıma, insanın ruhsal ve fizikî açıdan kendinde olanları bilmesi, kendinde olanların farkında olması ve bunları yanlışsız değerlendirmesi ile ilgilidir. Bir insanın fizikî özelliklerini, hislerini, niyetlerini, istek ve ihtiyaçlarını, güçlü ve zayıf istikametlerini, hedef ve kıymetlerini, yeteneklerini ve hünerlerini tanıması / bilmesi ve bunların farkında olmasını söz eder. Kendisini yeterli tanıyan bir insan yaşayacakları karşısında neler hissedeceğini, neler düşüneceğini ve nasıl davranacağını olacağa/yaşanacağa yakın öngörebilir.

Kendini tanıma denildiğinde temel olarak insanın kendisinin ruhsal özelliklerinin farkında olması, kendi ruhsal özeliklerini bilmesi kastediliyor olsa da insanın vücudunun farkında olması da kendini tanıması ile yakından bağlantılıdır. Bir çok insan bedensel özelliklerinin farkında olsa da bunların kimilerini kabul etmek istemez – güya o denli değilmiş üzere davranır. Örneğin bir çok kişinin şişman bulmadığı ve objektif ölçütlerin olağan beden tartısında gösterdiği birtakım şahıslar kendilerini şişman bulabilirler. Olağan beden yükünde olan bu bireylerin kimileri da bu değerlendirmelerinden etkilenerek zayıflamak maksadıyla çeşitli uğraşlara girerler. Verilen bu örnek kişinin vücudunu değerlendirmesinde bir yanlışlık olduğunu ve vücudunu gereğince ya da yanlışsız tanımadığını göstermektedir.

İnsanın ruhsal özelliklerini tanıması ise bedensel özelliklerini tanımasına nazaran daha güç gerçekleşebilen bir durumdur; fakat uzun vadeli, sabırlı ve direşken bir efor ile elde edilebilir. Öbür yandan kendini tanıma, hududu olmayan/sonu olmayan bir süreçtir. Sonu olmaması da insanın tabiatından kaynaklanır. İnsan zihninin işleyişi ve bilinçdışı, insanın bütünüyle kendini tanımasını mahzurlar. Kendini tanımanın en yüzeysel biçimi kişinin hangi durumda nasıl davranacağını, ne tıp hisler yaşayacağını bilmesidir. Bundan ötesi ise katman katman ruhsal dinamiklerin çözümlenmesini içerir. Bu çözümleme ise hem bilinçdışı, hem bilinçöncesi, hem de şuurlu ruhsal süreçlerin ele alınması ve bu ruhsal süreçler ortasındaki alakaların görülmesi ile mümkündür.

Kendini tanıma sanıldığından sıkıntı bir süreçtir. İnsanın kendi davranışlarını gözlemesini, yorumlamasını ve yorumlarının doğruluğunu sonraki yaşantıları ile sınamasını; en azından muhakkak devirlerde kendisini ve oburunu yargılamayı bırakabilmesini, karşılaşacakları ile cesurca yüzleşebilmesini ve yaşadığı hislere katlanabilmesini gerektirir. İnsanın kendini tanıma sürecinde vakit zaman oburlarının değerlendirmelerini alması ve öbür beşerler üzerinde yarattığı tesirleri gözlemesi faydalı bilgiler vermektedir. Bu güç seyahat için yürek gösteren ve emek harcayanların uğraşlarının eserlerini daha nitelikli ve doyumlu insan bağlantıları kurarak alırlar. Nitelikli ve doyumlu insan bağları kurabilmesi, insanın kendisini ve öteki insanları tanıması ile mümkündür.

Kendini tanımaya çalışan bir çok kişi birçok vakit bu maksatla hazırlanmış olan anket ve ölçeklere başvurmaktır. Bu çeşit anket ve ölçeklerin faydalı bilgiler verebilecek olmalarına rağmen tek başlarına belirleyici olmadıkları akılda tutulmalıdır. Bilhassa bilimsel usullerle hazırlanmamış anketlerde ortaya çıkan sonuçların olsa olsa bir ipucu üzere düşünülmesi ve bunun doğruluğunun günlük ömürde sınanması gerekmektedir.

Kendini tanıma uğraşına girmek isteyenlere biyopsikososyal bir bütün olarak varlığını sürdüren insanı anlamada birtakım bileşenler verilecektir. Mesleksel ve günlük tecrübelere dayanılarak tanımlanan bu bileşenlerin bir kılavuz niteliği taşıdığı, bilimsel araştırmalarla sınanmamış olduğu, daima yenilenmesinin gerektiği, her vakit için eksiğinin olacağı unutulmamalıdır. Belirtilmesi gereken en kıymetli hususlardan birisi de kendini tanıma seyahatinde birinci durağın zihnin (ruhsal yaşantının) işleyişi konusunda bilgi edinmek ve zihnin işleyiş düzeneklerini mümkün olduğunca anlamak olduğu ve bu seyahate çıkmak isteyenlerin mümkün olduğunca mevzuyla ilgili bilgi edinmesi gerektiğidir.

KENDİNİ TANIMAK İÇİN KILAVUZ

Vücut

Fizikî özelliklerinizi tanımlayınız:

Vücudunuzun genel görünümü

Yüzünüzün görünüşü

Beden yükünüz

Uzunluk uzunluğunuz

Cildinizin rengi

Fizikî özellikleriniz ile ilgili his ve fikirleriniz

Beğenip beğenmediğiniz

Hoşnut olup olmadığınız

Diğerlerinin fizikî özellikleriniz hakkında ne düşündüğü

Fizikî özellikleriniz günlük hayatınızı nasıl etkiliyor

His

Yaşadığınız hislerin farkında mısınız ?

“Şu an hangi duyguyu yaşıyorum, bu duyguyu yaşamamın kaynağı ne olabilir ?”

“Yaşadığım hissin düşündüklerimle bir ilgisi var mı ?”

“Yaşadığım hissin etrafımdakilerle bir ilgisi var mı ?”

“Çatışma sırasında ne cins hisler yaşıyorum ?”

“Duygularının kendisini nasıl yönlendireceğinin farkında olmak”

Niyet

Her vakit aklınızdan geçenleri ve neden bu türlü düşündüğünüzü bilir misiniz ?

“Şu an ne düşünüyorum, bu türlü düşünmemin kaynağı ne olabilir”

“Şu an yaşadığım hisler düşündüklerimi etkiliyor mu”

Davranış

Yaşadığınız olaylar karşısında nasıl bir davranış göstereceğinizi kestirim edebiliyor musunuz ?

Yaşadığınız hisler davranışlarınızı etkiliyor mu ?

“Şu an ben ne yapıyorum ?”

“Neden bu türlü davranıyorum ?”

“Böyle davranmamın kaynakları neler olabilir ?”

İstek ve ihtiyaçlar

İstek ve ihtiyaçlarınızı tanımlayınız

Nelerden hoşlanıp nelerden hoşlanmadığınızın farkında mısınız ?

Gaye ve kıymetler

Birey olarak hayattaki emellerinizi tanımlayınız

Ahlaki, etik, toplumsal ve ferdi kıymetlerinizi tanımlayınız

Yetenek ve hünerler

Yeteneklerinizi, hünerlerinizi, güçlü ve zayıf taraflarınızı tanımlayınız

Neyi bilip neyi bilmediğinizin farkında mısınız ?

Neyi yapıp neyi yapamayacağınızı biliyor musunuz ?

Toplumsal etraf

Beşerlerle alaka kurma biçiminizi tanımlayınız

İçinde bulunduğunuz toplumsal çevreyi ve toplumsal etrafınız içindeki rolünüzü tanımlayınız

Toplumsal etrafınızdan kaynaklanan güçlerinizi tanımlayınız

Kişilik Özellikleriniz

Nasıl bir insansınız tanımlayınız

Başa çıkma stratejilerinizi ve baş etme gücünüzü tanımlayınız

Çatışma çözme biçiminizi tanımlayınız

Çatı
şma çözme biçiminiz yaşadığınız hislerden ne kadar etkileniyor ?

Sizi en düzgün hangi sıfatlar (çalışkan / tembel, sorumluluk sahibi / vurdumduymaz, sabırlı / sabırsız- tezcanlı,iyimser / karamsar gibi) tanımlar, belirtiniz

Çatışmadan kaçınan bir kişi misiniz ?

Ne olursa olsun çatışmayı kazanmak mı istersiniz ?

Uzlaşmacı mısınız ?

Ödün verebilir misiniz ?

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir