Çağımızın Hastalığı Depresyon

GALİBA DEPRESYONDAYIM!”

Çağımızın hastalığı olarak isimlendirilen, müziklere mevzu olan ve birçok insanın hayatının belirli periyotlarında en az bir sefer belirtileriyle karşılaştığı Depresyon’u yakından inceleyelim.

Depresyon Nedir?

Zihinsel, duygusal ve bedensel belirtiler ile kendisini gösteren değerli lakin tedavisi mümkün olan bir ruhsal hastalıktır. Çökkün ruh hali ve zevk alamama durumları depresyonun en besbelli özellikleridir. Depresyon dönemlinde kişi mutsuz ve karamsardır.

Depresyon neden ortaya çıkar?

Kişinin beynindeki kimyasal istikrarın bozulması depresyonun oluşmasında ehemmiyetle sahiptir. Beyinde bulunan noradrenalin ve seratonin kimyasal unsurlarının hudut hücreleri ortasındaki sinaps boşluğundaki ölçüleri azalır. Bu azalma, depresif bulguların ortaya çıkmasına sebep olur. Bazen bu azalma resen oluşuyor olsa da kimi zorlayıcı ömür olayları da azalmaya tesir etmektedir. Yaşanmış olan travmalar, kayıplar, keder ve kuvvetli olaylar, devam etmekte olan sıkıntılar, yeni ortaya çıkmış zorlayıcı hayat olayları, düşük eğitim seviyesi ve yoksulluk da depresyon oluşumunda tesirli olabilir. Kalıtsal özelliği vardır, aile geçmişinde depresyon olan bireyler risk altındadırlar.

Bayanlar erkeklere oranla daha fazla depresyona girme riski taşır. Sebebi tam olarak bilinmemektedir. Hormonal olabileceği ve hayat yükünün erkeklere oranla daha fazla oluşu sebepler olarakdüşünülebilir.

Depresyon çeşitleri ve belirtileri nelerdir?

Major Depresif Bozukluk ve Distimik Bozukluk olarak iki cinsten oluşur.

  1. Majör Depresif Bozukluk (Klinik Depresyon)

Majör depresyonu ayırt eden belirti kişinin rastgele bir şeyden tat alma yeteneğinin neredeyse büsbütün kaybolmasıdır. Sıklıkla uyku ve iştah zorlukları yaşanır. Konsantrasyon sorunu görülebilir. Birden fazla insan hayatlarının bir devrinde üzgün ve çaresiz hissedebilir. Lakin majör depresyonda bu hislerin, depresif ruh hâlinin ve ilgi kaybının günün büyük kısmında (özellikle sabahları) görülmesi ve bunların da en az iki hafta boyunca devam etmesi gerekir.

Major depresif bozukluğu tanısı için 2 haftalık mühlet içerisinde aşağıdaki belirtilerden 5 yahut daha fazlasının karşılanıyor olması gerekmektedir;

  • Günün çoğunluğunda depresif hissetme

  • Günlük aktivitelere ilginin azalması

  • Bariz kilo artışı ya da azalışı

  • Şiddetli uykusuzluk ya da uyanamama hali

  • Niyet ve hareketlerde yavaşlama

  • Günün çoğunluğunda bitkin/yorgun hissetme

  • Odaklanmakta ve karar vermekte zahmet

  • Tekrar eden mevt ya da intihar kanıları

  1. Atipik Özellikli Majör Depresif Bozukluk

Majör depresif bozukluklar kategorisinde kıymetlendirilir. Bu bozukluk şahıslarda muhakkak davranış kalıplarıyla ortaya çıkar. Atipik depresyon yaşayan bireylerin his durumları dış uyaranlara nazaran şiddetli değişimler gösterir. Alınan âlâ haberler karşısında çok sevinç, makus haberlerde ise çok ıstırap görülebilir. Atipik depresyon çoklukla birinci kez gençlik yıllarında başlar ve yetişkinlikte devam eder. Atipik depresyon yaşayan bireylerde çoklukla aşağıdaki belirtiler görülür;

  • Kiloda besbelli artış

  • İştahta besbelli artış

  • Ağır uyku hali

  • Kollarda ve bacaklarda ağırlaşma hissi

  • Reddedilmeye karşı hassasiyet

  1. Doğum Sonrası Depresyonu

Majör depresyon tipleri ortasında bedellendirilen doğum sonrası depresyonu gebelik müddetince ya da doğumu takip eden dört hafta içinde görülen bir depresyon tipidir. Doğum yapan bayanların %10-15’inde görülen doğum sonrası depresyonun neden kaynaklandığı tam olarak bilinememektedir. Doğum sonrası depresyonu yaşayan bayanlarda ekseriyetle şiddetli hüzün hali, daima ağlama, ağır dert ve ümitsizlik sıklıkla görülen belirtilerdir.

  1. Mevsimsel His Durum Bozukluğu

Mevsimsel his durum bozukluğu belli mevsim periyotlarında görülmesiyle öbür depresyon çeşitlerinden ayrılır. Bilhassa gün ışığının azaldığı kış devirlerinde görülen mevsimsel his durum bozukluğu popülasyonun %1-%2’lik kısmını tesirler ve ekseriyetle bayanlarda ve gençlerde görülür. Mevsimsel his durum bozukluğu yaşayan bireyler kış aylarında yaz aylarında oldukları hallerinden farklı bir manzara sergilerler; ekseriyetle ümitsiz, üzgün, gerilimli ve ilgisiz bir imgeyle devam eden mevsimsel his durum bozukluğu sonbahar- kış periyodunda başlayıp günlerin uzadığı birinci bahar yaz aylarına kadar devam eder.

  1. Melankolik Özellikli Majör Depresyon

Melankolik özellikli majör depresyonda bireyler evvelce zevk aldıkları hiçbir aktiviteden zevk almamaya başlarlar. Melankolik özellikli Majör depresif bozukluk tanısı konulabilmesi için aşağıdaki belirtilerden en az üç adedinin daha sergilenmesi beklenir;

  • Zevk alınan birden fazla aktivitelerden zevk alamama

  • Yaşanan yeterli olaylar karşısında tepkisizlik

  • Psikomotor davranışlarda değişiklikler

  • Çok suçluluk duygusu

  • Uykusuzluk

  • Sabahları yaşanan depresyonda artış

  1. Psikotik Özellikli Majör Depresif Bozukluk

Halisünasyon ve sanrılarla seyreden majör depresif bozukluk tipi psikotik özellikli majör depresyon olarak isimlendirilir. Psikotik özellikli majör depresyonda şahıslar kendilerinin bedelsiz olduklarını ve yaşamayı hak etmediklerini söyleyen sesler duyduklarını belirtebilirler.

  1. Katatonik Özellikli Majör Depresif Bozukluk

Katatonik özellikli majör depresyon yaşayan şahıslarda psikomotor davranışlarda şiddetli bozulmalar görülür. Katatonik özellikli depresyonda aşağıdaki belirtilerin en az iki adedinin görülüyor olması aranır:

  • Kaslarda hareketsizlik

  • Nedensiz kas hareketleri

  • Şiddetli negativite ya da hiç konuşmama

  • Alışılmamış vücut konumu

  • Oburlarının kelam ve hareketlerini tekrar etme

  1. Distimik Bozukluk

Kronik bir seyir gösteren sinsi başlangıçlı bir depresyon çeşididir. Sık görülmesine rağmen, teşhisi ender koyulan bir rahatsızlıktır. Hastalarda fazla ağır olmayan, en az iki yıl süren depresyon belirtileri görülür. Hiç bir şeyden şad olmama, uyku bozuklukları, daima karamsarlık durumu, yorgunluk, güvensizlik hali, isteksizlik ve ilgi düşüklüğü, bedensel yakınmalar hastaları rahatsız eder. Rahatsızlıkta ortalarda bir kaç gün süren güzel haller olabilir. Bu tesirler iki aydan daha fazla devam etmez. Şahıslardaki depresif belirtiler hafif biçimde en az 2 yıl devam eder. Bu süreğen gidişli bir problemdir. Bu rahatsızlık zımnî depresyon olarak anılabilir. Hastaların en fazla şikayet ettiği husus depresif olmalarıdır. Rahatsızlığın başlangıç etabı çoklukla çocukluk ya da ergenlik periyodunda olur.

Depresyonun Tedavi sistemleri nelerdir?

  • Psikoterapi

  • İlaç tedavisi

Yapılan araştırmalar depresyonun tedavi edilen yüksek oranlı bir hastalık olduğunu gösteriyor. Depresyon tedavisinde en yaygın kullanılan yol ilaç tedavisi ve psikoterapinin birlikte yürütülmesidir. Antidepresan ilaçların yanetkileri son derece azdır. Toplumda ilaçlar hakkındaki yaygın olan yanlış
bilgilerin bilakis antidepresanlar bağımlılık yapmazlar. İlaçlar ekseriyetle 2-3 hafta sonra tam tesirlerini göstermektedir. Bu nedenle sabırlı olmak gerekir. Psikoterapi ile kişinin olumsuz niyet ve davranış biçimlerinin değiştirilmesi ve depresyon ile çaba etmesi için daha etkin olması hedefi vardır. Psikoterapi süreci ilaç kullanımı ile desteklenebilir. Bilhassa bilişsel-davranışçı terapi uygulamaları depresyondaki şahısların kendilerini depresyona sürükleyen niyet biçimlerini değiştirmelerine ve olumlu biliş kalıpları oluşturmalarına yardımcı olmaları istikametinden en tesirli tedavi formülleri ortasındadır.

Depresyon hastalarına tavsiyeler:

  • Sabırlı olun! Ağır ilerleyen bu hastalığın tedavisi de vakit alır.

  • Hayatınıza ufak ve gerçekçi maksatlar koyunuz.

  • Fizikî aktiviteleri aksatmayınız (Yürüyüş,koşu,yüzme vb.)

  • Uyandıktan sonra yatakta durmayınız

  • İlacın doz değişikliği yahut bırakılması tabip denetiminde olmalıdır, kendiniz değişiklik yapmayınız ve kullanımı aksatmayınız.

  • Sizi yeterli hissettirdiğini düşündüğünüz müzikler dinleyiniz.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir