Depresyon hastalığı üzerine

Major depresyon toplumda hayli sık görülen ve gittikçe yaygınlığı artan bir ruh sıhhati sorunudur. Hastalığın şahısta yarattığı ömür zorlukları açısından tüm hastalıklar ortasında dördüncü sırada yer almaktadır. Bu hastalığın yaygınlığını saptamak ismine yapılmış çalışmalarda major depresyonun toplumdaki yaygınlığı yaklaşık %3-5 olarak bulunmuştur. Türkiye Ruh Sıhhati Profili Çalışması’nda 1 yılda

major depresyon atağı yaygınlığı bayanlarda % 5.4, erkeklerde % 2.3, tüm nüfusta %

4.0 olarak verilmektedir. Bayanlarda bu hastalığın görülme riski 2 kat daha fazladır. Major depresyon tekrarlayan bilhassa bir hastalık olup, 1 kere major depresyon atağı geçirmiş olan şahısların %15’inde daha sonraki periyotlarda hastalık tekrarlar.

Major Depresyonun Ana Belirtileri Nelerdir?

Günboyu süren çökkün duygudurum

Etkinliklere karşı ilginin kaybı, ömürden keyif alamama

İştah azalması yahut artması/kilo değişikliği

Uyku tertibinde bozulmalar

Hareketlerde ve zihinde yavaşlama yahut tahammülsüzlük 6 )Neredeyse hergün halsizlik yahut çabuk yorulma

Kendini kıymetsiz hissetme ve/veya suçluluk hisleri

Dikkati – fikirleri toparlamakta zahmet, karar vermekte zorlanma

Tekrarlayan vefat kanıları, intihar teşebbüsü planları yapmak

Major depresyon hastalığı; bir şahısta üstteki belirtilerin en az 5 adedinin son 2 haftadır çabucak hemen hergün, günlerin birçoklarında mevcut olması ve bu belirtilerin

tıbbi bir hastalığa, sevilen birinin vefatına, alkol-uyuşturucu yahut ilaç kullanımına bağlı oluşmuş olmamasıdır. Üstte sayılan ana belirtilere ek olarak bu hastalık tablosuna hiçbir nedeni bulunamayan ağrılar, mide barsak yakınmaları üzere çeşitli bedensel yakınmalar eşlik edebilir. Ayrıyeten DİABET, YÜKSEK TANSİYON, KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ üzere kronik hastalıklara ek olarak bireyde major depresyon tablosu da

görülürse var olan bedensel hastalıkların gidişi berbatlaşabilir (Örn: Tansiyon ve şeker seviyeleri bozulabilir, mevcut ağrıların hissedilmesinde bir artış olabilir).

Kimlerin depresyon geçirme riski vardır?

Major depresyon hastalığı her beşerde hayatının bir devrinde oluşabilir. Lakin birtakım durumlarda kişinin depresyona girme riski artmaktadır. Riski arttıran etkenler aşağıda sıralanmıştır.

Biyolojik etkenler

Kişinin akrabalarında depresyon yahut öteki psikiyatrik hastalıkların varlığı

Bayan olmak

Titiz ve alıngan kişilik yapısı

Çeşitli bedensel hastalıkların varlığı (Özellikle tiroid hormon dengesizlikleri, kansızlık, hormonal öbür hastalıklar vb.)

Daha evvelden depresyon geçirmiş olmak

Mevcut bedensel hastalığın tedavisi için kullanılması gereken birtakım küme ilaçlar

Çevresel etkenler

Erken yaşta anne-baba kaybı

Gerilimli ömür şartları, İşsizlik

Evlilik sorunları yahut boşanmış olma

Düşük sosyoekonomik seviye

Alkol yahut başka uyuşturucu hususların kullanımı

Çocukluk devrinde cinsel, fizikî yahut ruhsal istismara uğramış olmak

Bu risk faktörlerinin varlığının dikkate alınması bu hastalığın erken teşhisinde ve oluşmasının yahut şiddetlenmesinin

önlenmesinde yardımcıdır.

Depresyon tedavisi hakkında bunları biliyormusunuz?

Depresyon tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Orta ve ağır şiddetli depresyonlarda ilaç tedavisi gerekir.

Karaciğer yahut böbrek hastalığınız varsa antidepresan ilaç seçiminde dikkatli olunmalıdır.

Depresyon mevcut kronik hastalığın seyrini kötüleştirir.

Antidepresan ilaçlara cevap en erken 3. haftada başlar. Bu nedenle

antidepresan ilaçlara birinci günlerde karşılık alınamaması durumunda ilaç çabucak kesilmemelidir.

Antidepresan ilaçlar bağımlılık yapmaz.

Antidepresan tedavi en az 12 ay periyodik olmalıdır.

Antidepresan ilaçlar çabucak kesilmemeli; doz azaltılarak kesilmelidir.

Depresyon tedavisi kesinlikle tabipler tarafından tertipli aralıklı denetimlerle yapılmalıdır.

Depresyonda Psikoterapinin (Psikolojik tedavinin) Yeri:

Orta ve ağır şiddetteki depresyonların ilaç tedavisi olmaksızın düzelmesi beklenmemektedir. Bu nedenle hafif depresyon dışındaki depresyonlarda ilaç tedavisi kuraldır fakat; hastalar ilaca ek olarak aldıkları psikoterapilerden de fayda görecektir.

Depresyonun alevli devirde nedenleri araştırmaktan çok destekleyici psikoterapiler kullanılmaktadır. Bu psikoterapi görüşmelerinde gaye, kriz yaratan sorunun tahlili değil meseleyle başa çıkma hünerlerinin kazanılmasıdır. Bunların dışında depresyonla ilgili bilgiler verilerek kişinin depresyonunu tanımasına yönelik bilişsel teşebbüsler de uygundur. Günlük işleyiş ve davranışların değişimini hedefleyen davranışçı prosedürler de faydalı olmaktadır. Depresyonun alevli devrindeki psikoterapilerde dikkat edilmesi gereken değerli bir nokta da hastalığın yüküdür. Psikiyatri uzmanı hastanın durumunun yüküne nazaran görüşmelerin suratını belirleyecektir.

Bayan ve Depresyon

Depresyon toplumda sık görülen psikiyatrik hastalıklardan biridir. Bu hastalık hakkında fikir sahibi olmak en tesirli baş etme usullerinden biridir. Bu kısımda depresyonun bayan cinsiyetinde nasıl seyrettiği ve çeşitli yaş kümelerinde nelere dikkat edilmesi gerektiğinden kısaca bahsedilmeye çalışılmıştır.

Depresyon bayanlarda erkeklere nazaran iki kat daha sık görülmektedir. Bayanlarda genç yaş kümeleri depresyon açısından daha risklidir. Bu hastalığa yatkın olan bireyler bilhassa 15-45 yaşları ortasındaki doğurganlık periyodunda birinci ataklarını yaşarlar. Birinci atak sonrası hayattaki gerilimli olaylarla ilgili olarak depresyon atakları tekrarlayabilir.

Bayanın çalışma hayatı, aileye bakım verme, eşiyle âlâ geçinme, sağlıklı yaşama üzere alanlarda toplum tarafından başarılı olması beklentisi istikrar kurmasını zorlaştırmıştır. Çocukluk çağı-erişkin cinsel travmalar, konut içi şiddet üzere faktörlerin depresyon sıklığını arttırdığı gözlenmiştir. Bunların yanı sıra gebelik, ergenliğe geçiş, menopoz ve adet devirlerindeki hormonal değişiklikler bayanlarda depresyona yatkınlığı açıklayan biyolojik etmenlerdir.

Depresyon, hayatta anahtar roller üstlenen bayanların değerli alanlarda fonksiyonelliğini bozan bir hastalıktır. Bu hastalıkla bayanlarda toplumsal hayattan çekilme, sonluluk, cinsel isteksizlik, aileye bakım verememe üzere yeti yitimleri görülmektedir. Bunun sonucunda gebelik sonrası depresyonda bebeğe bakım verememe, evlilik meseleleri, ailede parçalanma üzere çok kıymetli şahsî ve toplumsal sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu nedenlerden ötürü bayanlarda depresyon çabuk tanınması ve faal tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Bayanların birçoklarının depresyonla baş etmede tıbbi yardım yerine alkol, ağrı kesici, esrar, uyku ilaçları üzere olayı daha karmaşıklaştıran ve bağımlılık üzere ek sıkıntılara neden olan yollar kullandığı bilinmektedir.

Gebelik ve sonrası birden fazla bayan için depresyonu başlatan yahut kötüleştirebilen riskli bir devirdir. Doğumu takip eden günlerde % 80 bayanda ‘blues’ denilen çabuk ağlama, sonluluk, duygusal olarak kırılgan olan 3-5 gün süren ve çoğunlukla resen geçen devir görülmektedir. Toplumsal dayanakla atlatılabilen bu periyot geçmezse önemli bir hastalık olan gebelik sonrası depresyonun başlangıcı olabilir. Bu durumda tıbbi yardım almak şiddetle tavsiye edilir.

Gebelik Sonrası Depresyon İçin R
isk Faktörleri:

Evvelki gebelik sonrası depresyon hikayesi

Adet öncesi huzursuzluk (premenstürel disforik bozukluk) hikayesi

Ailede depresyon görülmesi

Doğum denetim haplarına (oks) bağlı depresyon belirtileri görülmesi.

Gerilimli ömür olayları (Ekonomik, aile dayanağı, eşin işsizliği gibi)

Kırılgan kişilik yapısı (Endişeli, mükemmeliyetçi yapı)

Gebelik Sonrası Depresyon Belirtileri:

Bedensel yakınmalar (baş ağrısı, göğüs ağrısı, çarpıntı gibi)

Endişelilik, duygusal oynaklık, takıntılı davranışlar (anlamsız kaygılar, denetim davranışları, birebir mevzuyu düşünüp durma), bebeğe ziyan verme korkusu

Denetimsiz ağlamalar, bebeğe ilgide azalma, toplumdan çekilme, sonluluk ve aileyle çatışma

Menopoz Devri Depresyon İçin Risk Faktörleri:

Depresyon, şiddetli adet öncesi huzursuzluk belirtileri, gebelik sonrası depresyon, oks kullanımına bağlı duygudurum değişiklikleri

Başka tıbbi hastalıklar (Kalp hastalıkları, inme, diabet gibi)

Makus fizikî sıhhat (Kronik ağrı, düşük idman toleransı, obezite)

Şiddetli menopoz yakınmaları (Sıcak basmaları, terleme)

Tedavilere bağlı erken menopoz yaşama

Eş kaybı, boşanma, ayrılık, toplumdan izolasyon, işsizlik, düşük eğitim seviyesi, kuvvetli bakım verme devirleri

Menopoz Periyodu Depresyon Belirtileri:

Sıcak basmaları, gece terlemeleri, halsizlik, uyku düzensizlikleri, baş ağrıları, duygusal felç, dudaklarda karıncalanma, göğüs ağrısı, çarpıntı

Kaygı, konsantrasyon zorluğu, cinsel istekte azalma

Denetimsiz ağlamalar, sonluluk

Adet Öncesi Huzursuzluk (Premenstürel Disforik Bozukluk) Riskler:

Geçirilmiş gebelik sonrası yahut rastgele bir periyot depresyon

Doğum denetim haplarına (oks) bağlı depresyon belirtileri görülmesi

Ailede Adet öncesi huzursuzluk (premenstürel disforik bozukluk) hikayesi

Adet Öncesi Huzursuzluk (Premenstürel Disforik Bozukluk) Belirtiler:

Şişkinlik hissi, karında gerginlik, halsizlik, iştah değişiklikleri, aşermeler, ağrılar ve göğüste gerginlik

Endişelilik, gerginlik, duygusal değişkenlik, depresyon, boğulma hissi yahut denetim kaybı

Çabuk ağlama ve sonluluk

Bu belirtiler adetten evvelki hafta başlayıp adet görme ile azalması beklenmektedir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir