A p a n d i s i t

Apandisit, appendiks denen organın enfeksiyonu ya da inflamasyonudur. Apendiks kalınbağırsağın başlangıcında kör bir bağırsak çıkıntısıdır. Karın muayenesindeki izdüşümü “sağ alt kadran”dır.

Apandisit, bu organın iltihabi hastalığına verilen isimdir. Ortalama olarak çocukların %10’unda karşımıza çıkabilen çocukluk periyodunun en kıymetli “akut batın ( acil cerrahi gerektiren karın hastalığı ) ” nedenidir.

Çocukluk çağında daha fazla görülmesinin en değerli nedeni, çocuklarda lenf bezi sistemi ve bağışıklığın daha etkin olmasıdır. Apandiksin başındaki lenf bezlerinin şişmesi ile apendiksin şişmesi apandisite yol açabilir. Bu nedenle üst teneffüs yolları enfeksiyonu ya da ishal sonrasında ya da sırasında apandisit gelişebilir. Apendiks iç çapı, dar olan bir organdır, bu yüzden çarçabuk tıkanabilir. Sertleşmiş kaka parçacığı ( fekalit ), barsak parazitleri, meyvelerin çekirdekleri, tıkanmaya en sık yol açan nedenlerdir.

Apendiks tıkanmaya başladığında hastalık “akut” kademesindedir. Fakat tıkanmayla birlikte apendiksin içinde irin toplanmaya ve deveranı bozulmaya başlar. Bu kademede “apandisit” aslında çok komplike bir hastalık değildir. Fakat deveranın bozulup apendiksin delinmesi ile irin karın içine yayılmaya başlarsa nitekim apandisit kişinin hayatını tehdit eden, tüm hayatını boyunca onu etkileyebilecek sonuçlara yol açan bir hastalık haline döner. En temel amaç bu evreye gelmeden apandisitin akut kademede ortadan kaldırılmasıdır.

Apandisit, klasik bulgularla nadiren karşımıza çıkar. Çocuklardaki muayene zorluğu da buna eklenirse çoklukla teşhiste gecikmelere çocukluk çağında rastlanır. En temel bulgular, karın ağrısı, iştahsızlık, bulantı, kusma ve ateş olmasıdır. Lakin hiçbir hastada muayene bulguları tam olarak birbirini tutmayabilir. Apandisit en değerli teşhis aracı muayene eden kişinin deneyimi ve muayene bulgularıdır.

Karın ağrısı birinci olarak evvelce göbek etrafında başlar ve tam olarak lokalize edilemez, lakin hastalık ilerledikçe ağrı sağ alt kadrana yerleşir. Ağrı karakter olarak artma eğiliminde ve devamlı olan bir ağrıdır. Lakin bu klasik ağrı hikayesidir, hastaların birçoklarında ağrılar bu klasik ağrı karakterine uymaz, yalnızca ishal, yalnızca kusma ya da ateş ile başlayan apandisitlerlede sıklıkla karşılaşır.

Tanısal evrede, en değerli inceleme şikayetlerin dinlenmesi ve karın muayenesidir. Muayenede karın bölgesinde hassasiyet, ağrıyı arttıran hareketlerin uygulanması çocuk cerrahını yönlendirir. Muayene bulguları dışında laboratuar testleri ve radyolojik incelemeler lakin teşhis koymaya yardım eden ve muhtemel öbür hastalıklara teşhis koymaya yarayan yan parametrelerdir. Muayene bulgusu olmayan lakin ultrasonografide “apandisit” tanısı alan bir hasta opere edilmez. Vaktinde teşhis konamazsa çocuklar bu hastalık yüzünden ziyan görebilirler, geç teşhis mümkün yan tesirleri arttırır lakin çabucak operasyona karar verebilen durumlarda da ailelerde ekseriyetle “gereksiz operasyon kaygısı” vardır. Burada sahiden “tecrübeli bir çocuk cerrahı” kesin tahlildir.

Tek ve kesin tedavi enfeksiyon karna ve bedene yayılmadan evvel, enfekte organın süratli bir halde karın dışına alınmalıdır. Ameliyat açık yahut kapalı metotla (laparoskopik olarak) yapılabilir.

Apandisit günümüzde korkulması gereken bir hastalık değildir. Lakin çocukların kendini söz edememesi, muayenenin korkutularak yapılması, gereksiz antibiotik ve ağrı kesici kullanımı nedeni ile hastalık bulgularının ilerlemesine yol açmak yüzünden, hala çocuklarda tehlike oluşturabilen ve önemli sakatlık ya da mevte yol açabilen bir hastalıktır.

Karın ağrısı ve yazılan bulguların olduğu durumlarda ilaç kullanmadan kesinlikle çocuk cerrahisi olan bir merkeze başvurmak süratli teşhis ya da gereksiz ameliyattan korunmak ismine çok değerlidir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir