BORDERLİNE KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Borderline kişilik bozukluğu kişi kendisinin hoş, başarılı, memnun, değerli hissederken birden değişkenlik göstererek kendisini çok kıymetsiz, kıymetsiz, değersiz ve berbat biri olarak hissettiği duygu durum bozukluğudur. Boşluk hisleri, kimlik karmaşası, denetimsizce ortaya konan öfke reaksiyonları, özel ilgilerde aldatılma ve terk edilme endişeleri, bağlarda karşı tarafın ilgisini çekmek üzere yapılan manipulatif davranışlar, intihar teşebbüsleri, göz korkutmalar, vakit zaman gerçeklik algısının kaybı üzere özellikler gösteren bir kişilik yapılanmasıdır.

Yalnızlığa tahammülleri çok azdır, bu şahıslar doldurulamaz bir boşluk hissi yaşarlar. Daima birilerinin varlığına ihtiyaç duyarlar. İlgi kurduğu beşere taparcasına bağlanır, onun sevgisini kazanabilmek için ağır uğraş harcar, karşılığını alamadığını düşündüğünde taptıkları kişi nefret ettikleri şahsa süratlice dönüşür.

İtimat hisleri çok kırılgan olduğu için beşerler tarafından kabul edilmeye ya da reddedilmeye karşı çok derecede hassastırlar. Ayrılık ya da istenenin olmaması durumlarında ağır öfke ve başka belirtiler yaşanır. Bu bireylere karşı öfkelerini net bir biçimde stantlar, sonrasında bundan ötürü suçluluk, pişmanlık, utanç hisleri yaşar ve kendilerini kıymetsiz, zayıf, berbat hissetmeleri pekişir.

Çok terk edilme korkusu yaşarlar. Terk edilme hissinin yarattığı panikle devamlı çaba ederler. Bunu engellemek için tehdit etme, intihar teşebbüsünde bulunma üzere yollara başvurabilirler. Dürtüsel cinsel alakalar, sık partner değişimi sıklıkla görülebilir. Öfkelerini denetim etmede zorluk yaşarlar.
 

Bireyler ortası alaka ve bağlantıda, inanç duyma gereksiniminin yoğunluğu ve birebir seviyede de itimat duyamayacağına dair inançtan kaynaklanan gelgitler yaşarlar. Birinci alakaları ebeveynin ihmal, red, şiddet yahut taciz biçimindeki yaklaşımından dolayı epey travmatik olduğundan temel itimat duygusu hiç hissedilememiştir. Bundan ötürü tüm bağların benzeri sarsıcı tecrübeler getireceği beklentisi hakimdir. Bu beklentiyle direkt ilgili olarak kendini korumak için sergilenen savunma hareketleri ile ilgiler sıhhatsiz hale gelir.

Bireylerin diğer bireyleri ve durumları algılayışlarında daima olumlu ya da olumsuz uçlarda olma vardır. Algılama gerçekçi değildir. Örneğin annen nasıl biri diye sorsanız büsbütün makus resmedebilir yahut aşikâr bir durumu büsbütün olumlu algılayıp yüceltebilir. Tıpkı masallardaki üzere uygun ve kötüyü birbirinden ayırır ve buna nazaran yargılamaya varır. Bu uçlar gerçekçi ve nötr algılamakta olan başka bireyler için dikkat caziptir.

Kendilerindeki olumlu ve olumsuz yanların sentezi yapılamamıştır. Bu yüzden kim olduğu konusunda kararsızlık hakimdir. Ergenlik devrine has kim olduğuna dair arayış borderline kişilikte ağır biçimde tecrübelenir. Bu yüzden benliği algılayışta vakit zaman tutarsızlıklar görülür.

İki temel dürtü ; cinsellik ve saldırganlık, denetimsiz halde ortaya konur. Saldırganlık yeni kurulmuş bir ilginin birinci anlarından itibaren çiğ bir biçimde söz edilebilir yahut cinsellik rastgele yaşanabilir.

En çok aldatılma ve terk edilmeyle ilgili telaşları vardır. Her alaka bu tehdidi taşır ve ağır biçimde kendini müdafaa tedbirleri almayı gerektirir. Daha çok bayanlarda görülür.

Aşağıdakilerden beşinin (ya da daha fazlasının) olması ile belirlenen, genç erişkinlik devrinde başlayan ve değişik şartlar altında ortaya çıkan, kişilerarası bağlantılarda, benlik algısında ve duygulanımda tutarsızlık ve besbelli dürtüselliğin olduğu daima bir örüntüdür.
1. Gerçek ya da hayali bir terkedilmeden kaçınmak için çılgınca gayretler gösterir.
2. Gözünde çok büyütme (göklere çıkarma) ve yerin tabanına sokma uçları ortasında gidip gelen, gergin ve tutarsız kişilerarası münasebetler görülür.
3. Kimlik karmaşası denilen kendini algılayışında, değer verilen kültürel- ahlaki paha anlayışında değişkenlikler görülür tutarsız benlik anlayışı vardır.
4. Kendine ziyan verme mümkünlüğü fazla olan, iki ya da daha çok durumda sonunu düşünmeden, birdenbire yapılan hareketler (aniden çok para harcama, husus kullanımı, süratli ve tehlikeli araç kullanma, birden çok yemek yeme, evvelce düşünülmeyen uygunsuz cinsel davranışlar).
5.Yineleyen intiharla ilgili davranışlar, teşebbüsler, göz korkutmalar ya da kendine kıyım davranışı gözlenir.
6. His durumunda çok tepkililiğe bağlı olarak daima duygusal değişkenlik hali vardır. (saatler içinde değişen müddetlerde birbirini izleyen öfkelilik, keder, telaş, sevinç dönemleri)
7. Kendini daima boşlukta hisseder.
8. Uygunsuz, ağır öfke ya da öfkesini denetim altında tutumama durumu gözlenir.(örn. sık sık hiddetlenme, geçmek bilmeyen öfke, sık sık arbedelere karışma)
9. Gerilimle baş edememe, gelip süreksiz paranoid fikir ya da ağır kendinden geçme durumları gözlenir.

Kişilik bozukluğu tanısı koyabilmek için kişinin en az 18 yaşında olması ve 15 yaşından beri dengeli halde birebir davranış örüntüsünü sergiliyor olması gerekir. Bilhassa ergenlik devrinde görülen kimlik karmaşası, husus kullanımı, duygusal iniş çıkışlar, kimlikle ilgili arayışlar borderline kişilikle karışma özelliğine sahiptir. Halbuki ki kişilik bozukluğu diyebilmek için kararlı ve kalıcı bir kişilik örüntüsü olması gerekir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Neden Oluşur?

Çocukluk periyodu ilgileri belirleyicidir. Bebeğin bakım veren ile (genelde anne) kurduğu ilgi biçiminin niteliği ve bunun ergenlikteki biçimi borderline kişilik bozukluğunu oluşturur. Borderline özellikte bir anne kendini bedelsiz hissettiğinde çocuğunu da kıymetsiz hissettirir, cehennemi yaşatır; düzgün hissettiğinde ise çocuğunu göklere çıkarır cenneti yaşatır. İki uçlu his durumu bu süreçte oluşur.

Borderline kişilik bozukluğunda Tedavi

Evvelden tedavisi imkansızdı lakin son gelişmeler ile ilaç ve psikoterapi süreciyle başarılı sonuçlar alınmaktadır. Lakin uzun ve zahmetli bir süreçtir, sabır gerektirir

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir