Okulda çocuğun ruh sağlığını neler etkiler ?

Okul, çocuğun ailesinden sonra birinci toplumsal çevresidir. Anne-babanın yerini artık okulda öğretmen almıştır. Çocuk için öğretmeni her şeyi en âlâ, en hakikat bilendir.
Öğretmenini seven çocuk, okula istekle sarfiyat, öğretmeninin yönergelerine uyar. Sorumluluklarını yerine getirir, bu da tahsil yaşantısını olumlu tesirler.
ÖĞRETMEN, sınıf içinde nizam ve disiplini sağlayabilecek özellikte olmalıdır.
Çocuğun ruh sıhhatinin kıymetine inanmalı, öğrencilerine takviye olmalı, itimat vermeli, onları incitecek tutumlardan uzak olmalıdır.

Öğrenci ayrımı yapmamalıdır, en küçük bir ayrım çocuklar tarafından hissedilecektir.
Sevgisini, sınıfta disiplini bozmadan yansıtabilmelidir.

Öğrencilerini aktif, başarılı, kendini söz edebilen, yaratıcı, memnun bireyler olacak formda desteklemelidir. Onları araştırmaya, incelemeye yöneltmeli, edilgen olmaktan uzak tutmalıdır.

Rehber özelliğini her vakit korumalıdır. Çocuğun kişilik gelişiminin kıymetine inanmalı ve kendisinin tesirli olduğunu unutmamalıdır. Adil davranmalı, istikrarlı ve dengeli davranmalıdır.
Öğretmenin kendi ruh sıhhatinin yerinde olması öğrenciyi müspet tarafta etkileyecektir.
Öğretmen öğrencileri ile münasebetlerinde göz kontağı kurmalıdır. Öğrencilerini faal halde dinlemeli ve çocuğa bunu hissettirmelidir.

Meselelerin tahlilinde ‘’ben dili’’ kullanmalıdır. Örneğin, ‘’gürültü yapıyorsunuz’’ yerine ‘’gürültü olunca üzülüyorum’’ üzere.

İsim takma, alay etme üzere tavırlardan muhakkak kaçınmalı, sınıfında bu cins davranışlara asla müsaade vermemelidir.

PROGRAM, ülkemizde Ulusal Eğitim Bakanlığının düzenlediği biçimde okullarda uygulanmaktadır. Her ülke, toplumsal hayatı her bakımdan destekleyecek, nitelikli insan gücünü yetiştirecek eğitim programlarını hazırlar, vakit zaman dünyadaki yeni gelişmeler, gereksinimler doğrultusunda değişikliklere sarfiyat.
Eğitim programlarındaki hedef, çocuklara bilgi yüklemek değil; onları vücut ve ruh sıhhati yerinde , keyifli bireyler olarak topluma kazandırmaktır.
Programlar, çocukların ilgi ve yeteneklerini ortaya koyan ve bu doğrultuda meslek seçimine yöneltici olmalıdır.
Çocukların, bedensel, bilişsel, toplumsal, duygusal, psikomotor, fizikî, lisan gelişimlerine dayanak olacak özellikte olmalıdır.
Çocuklar, öğrenme sürecinde etkin ve iştirakçi olmalı, edilgenlikten uzak olmalıdır.
Öğrenme ortamı yalnızca sınıfla hudutlu kalmamalı, dış ortamdada gerçekleşebileceği unutulmamalı, gerekli deney, seyahat ve müşahedeler ihmal edilmemelidir.
Çocukların ilgi ve isteklerine nazaran kulüp çalışmalarına yer verilmelidir.
Ders çeşitleri ve üst sınıfta okutulacak dersler uygun biçimde yer almalıdır.
Günlük ders programı hazırlanırken ağır dersler birbiri gerisine ve günün sonuna hakikat yerleştirilmemeli, ilgi cazip hobi üzere özellik taşıyan dersler ağır derslerin ortasına yerleştirilerek zihinsel dinlenme sağlanmalıdır.
Tekrar öğlen yemeğine yakın, ağır dersler mümkünse programa yerleştirilmemelidir.
Haftalık ders programlarında da öğrencilerin ilgi ve istekleri, dersleri kavrama kolaylıkları dikkate alınarak program yapılmalıdır.

Teknolojik gelişmeler mümkün olduğunca programa yansıtılmalı ve uygulanabilir hale getirilerek, öğrenci ve öğretmenlerin yararlanmasına sunulmalıdır.

FİZİKÎ KAİDELER, eğitim-öğretimin en âlâ biçimde gerçekleşebilmesi için uygun olmalıdır. Okulun aydınlatılması, ısıtılması, havalandırılması, okul araç ve gereçlerinin sağlanması öğrencilerin muhtaçlıklarını karşılayabilecek özellikte olmalıdır.
Yabancı lisan, fen, bilişim laboratuarları üzere öğrencilerin uygulayarak öğrenmelerini sağlayacak donanımların yeteri kadar ve gerekli özelliklere sahip formda olması gerekir.
Spor salonu,kütüphane, konferans salonu üzere öğrencilerin vakitlerini âlâ bir halde değerlendirebilecekleri alanlar her vakit öğrencilerin yararlanmalarına açık formda bulundurulmalıdır. Okullarda bulunan, lakin kapalı tutulan alanlar olmaktan kurtarılmalı, çocukların en faal biçimde kullanabilmeleri için gerekli planlamalar yapılmış olmalıdır.
Okulda yapılması gereken paklık rutin olarak sağlanmalı; ayrıyeten ayrıntı temizliklerde göz arkası edilmemelidir. Bilhassa tuvaletlerin paklığı üzerinde ehemmiyetle durulmalı, hijyen için gerekli gereçler sağlanmış olmalı ve takibi yapılmalıdır.

Kantinde alan paklığına dikkat edilmeli, öğrencilerin pak bırakması ile ilgili gerekli yönlendirmeler takip edilmelidir. Mikrobik hastalıkların genel alanlarda süratle bulaştığı unutulmamalı ve gereken tedbirler alınmalıdır. Satılan yiyecek içecek unsurların paklık ve sıhhate uygunluk kontrolleri sık ve bilinmeyen vakitlerde yapılmalıdır.
Okul merdiven ve koridor genişlikleri standartlar dahilinde olmalıdır. Merdivenlerdeki korkuluklar; üzerinde çocukların kayarak düşmelerini önleyecek halde takipte olmalı, çocuklar uyarılmalı ve başıboş bırakılmamalıdır. Tehlikelere karşı uyanık olunmalıdır.
Okullar, engelli öğrenciler de düşünülerek fizikî kaidelerini düzenlemelidir.Tekerlekli sandalyeler için eğimli kısımlar vb. Sağlanmış olmalıdır.

Sınıflarda öğretmen ve öğrenci âlâ bir eğitim-öğretim ortamı içinde olmalıdır. Sınıf büyüklükleri, öğrenci sayısının düzenlenmesi daima bu doğrultuda hazırlanmalıdır. Kalabalık bir sınıfta öğretmenin öğrencisini tanıması ve tüm gelişim alanlarını desteklemesi güçtür. Tıpkı vakitte öğrencide kendini kolay söz edemez. Bu nedenle sınıftaki öğrenci sayısı uygun halde düzenlenmelidir.

Öğrenciler, kendilerine sağlanan ortamı bozmadan, ziyan vermeden kullanmalıdır. Bu istikamette hislerine hitap ederek ve bilinçlendirerek ortamı değerlendirmeleri sağlanmalıdır.

İDARE, öğrencilerin var olması ile vardır. Okul idaresinden birinci sırada müdür sorumludur. Her bir öğrencinin sorumluluğunu taşıma üzere değerli ve ağır sorumluluğu vardır. Müdür yardımcıları da bu sorumluluğu paylaşırlar. Öğrenci merkezdir ve onların ruh sıhhatleri kadar vücut sıhhatlerine da ziyan gelmemesinden sorumludurlar.
Yöneticilerin vicdani hisleri gelişmiş olmalıdır.

Kendi ruh sıhhatleri kesinlikle yerinde olmalı, etrafındaki şahısları, öğrenci ve öğretmenleri olumsuz etkilememeli, öğrencilerin kişiliklerinde incitici, değersizlik hisleri verici hal ve davranışlardan kaçınmalıdırlar.

Yöneticiler, işini severek yapmalı, etrafına olumlu yönlendirmeler yapmalı, müspet güç vermelidir. Kendisi ve etrafı ile barışık özellik taşımalıdır.
Meseleleri aktif ve kısa müddette çözebilmelidir.
Gelişime ve değişime açık olmalı, öğrenmeye açık ve istekli olmalıdır.
Okulunu ileriye taşıyıp geliştirebilecek kararlar alabilmelidir.
Öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine ehemmiyet vermeli, uygulamalardan etkilenen şahıslar olarak geri bildirimlerini dikkate almalıdır.
Vazife yaptığı gurubun psikolojisini anlayabilecek yeterlilikte bilgi ve hünere sahip olmalıdır.
Teknoloji ve eğitim sistemlerinin seçimi konusunda programa uygun seçimler yapabilecek özellik taşımalı ve gerekirse yardım almaktan kaçınmamalıdır.
DİSİPLİN, yapılması gereken işlerin kısa müddette, verimli olması için uyulması gereken bir tertip sistemidir.
Okullarda ‘’disiplin’’ denince her öğrencinin kendisini denetim edebilecek yeterlilikte olmasının kazandırılması aklımıza gelmeli. Öğrenci otokontrol sahibi ola
bilmeli ve kendi davranışlarını denetleyebilmelidir.
Beklenen davranışlar için, evvel yönetici ve öğretmenler model olmalıdır. Öğrencinin kişiliğine bedel vermeyen yönetici ve öğretmen, öğrenciden beklentisini düşük tutmalıdır.
Alınması gereken kararlar, topluca benimsenerek alınmalıdır. Bunların uygulanmasındaki takip değerlidir, yerleşmesi ve içselleştirilmesi sağlanmalıdır.
Öğrenci kendi kontrolünü sağladığında vakit daha verimli formda kullanılır, öğretmen eğitim ve öğretimde daha faal ve verimli olur. Yerleşmiş disiplin anlayışı, ömrün her devrinde, öğrenci için artı bir özellik taşımış olur.
Yeterli bir rehberlik sisteminin işleyişi çocukta kendisi ile ilgileniliyor fikri verdiği için disiplin sağlamada tesirlidir. Sıkıntılar ortaya çıkmadan rehberlik, vakitten kazandıracak ve öğrencinin verimli olarak dersleri ile ilgilenmesini sağlayacaktır.
Yeniden sorun meydana gelsede ruh sıhhatinin olumsuz etkilenmesini en aza indirecek, tahminen de negatif durum büsbütün giderilebilecek. Bu halde okulda disiplin rahatça sağlanabilecektir.
Okuldaki fizikî şartların öğrenciler nazaran düzenlenmesi de onlarda ferahlık hissi yaratır.
Disipline ahenk sağlamada, velilerin katkıları unutulmamalı, onlarla işbirliği kesinlikle faal bir halde sağlanmalıdır.
Disiplin sağlanmasında ödüllendirmenin kıymeti unutulmamalı, olumlu davranışlar teşfik edilmelidir. Okul içinde benimsenen ve beklenen davranışlar net olarak öğrencilere bildirilmeli ve bilgilendirilmelidir.
Öğretmen ve öğrenci samimi; lakin, ölçüsüz olmamalıdır. İşbirliği içinde olmaktan çekinilmemelidir. Çalışkan olma ve yardımseverlik öne çıkarılmalıdır.
ARKADAŞ MÜNASEBETLERİ, çocuğun ruh sıhhatine değerli katkılarda bulunur. Arkadaş, çocuğun meskeninde karşılayamadığı bir gereksinimdir. Çocuklar, okula başlama öncesinde arkadaş heyecanı içindedir, arkadaşları nasıldır, kimlerle arkadaş olacaktır?
Okul çağındaki çocuklar için arkadaş çok kıymetlidir. Ergenlik çağında ise arkadaşlar ailenin önüne geçmiştir. Genç, arkadaşları tarafından sevilmek ve beğenilmek ister. Arkadaş edinebilmek ve arkadaşlığı sürdürebilmek için aşikâr bir olgunluk düzeyi gerekir.
Arkadaş münasebetleri, insanları tanımayı, bencil olmamayı, paylaşmayı, uyumlu bağlantıları öğretir. Önder olma, yönetme, insanları olduğu üzere kabul etmeyi, kendinin farklı taraflarını keşfetmeyi, oburlarının da farklılıklarını görmesini sağlar. İşbirliği içinde olmayı, oburlarının haklarına hürmet duymayı, ezilmemeyi, ezmemeyi öğrenir. Çocuk, karşı cinsi tanır, kendi cinsiyetine uygun arkadaşlarla cinsel kimliğini pekiştirir.
Arkadaşları ile his ve fikirlerini paylaşması onda memnunluk duygusu uyandırır. Arkadaş münasebetlerini düzenleyemeyen çocukta ise günlük ömrünü etkileyecek biçimde huzursuzluk hisleri yaşanır.

OKUL-AİLE İŞBİRLİĞİ, çocuğun muvaffakiyetinin artırılmasında, kendisini uygun hissetmesinde kıymetlidir. Çocuğun eğitimine yönelik gereksinimleri; okul ve ailenin biraraya gelerek, beklentilerin ve dayanakların görüşülmesi ile çözmesi beklenir.
Okula karşı olumlu hislerin beslenmesi yeniden ailenin katkıları ile desteklenir. Öğrencinin derslerine motivasyonunun artırılmasında, kendine inanç duymasında, birtakım olumsuz davranışlarının değiştirilmesinde işbirliği çok kıymetlidir. Çocuğun ruh sıhhatinin korunmasında okul-aile işbirliğinin âlâ düzenlenmesi tesirlidir.

OKULDAKİ REHBERLİK ÇALIŞMALARI, çocuğun kendisini tanıması, etrafına ahenk sağlaması, yeteneklerini keşfedip, kendini geliştirmesi, etrafını âlâ gözlemleyip, kendisine nazaran olan fırsatları öğrenmesini sağlar.

İnsan hisleri inişli, çıkışlıdır, birtakım devirlerde tasa yaşayabilir, düşünceli durumları olabilir. Bu durumlarda, okullardaki rehberlik çalışmaları gereken ilgi ve takviyesi sağlar.
Bireyin almakta zorlandığı kararlarda değişik boyutları göz önüne sererek ve kendisini tanıma tarafında destekleyerek yardımcı olur. Kendilerini aşan durumlarda gereken yönlendirmeleri yapar.

ÖZNUR SİMAV-PEDAGOG- KURUCU
AİLE-İLETİŞİM DANIŞMANI-ÖĞRENCİ KOÇU

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir