PANİK ATAK

PANİK ATAKTAN KURTULABİLİRSİNİZ

Panik atak, beklenmedik bir anda ortaya çıkan bunaltı, ağır tasa, telaş ve dehşet nöbetidir. Bu telaş ve tasa nöbeti kişinin bedeninde kimi fizikî belirtilerle kendini gösterir, bu yüzden de birden fazla vakit şahısta ağır bir kaygı ve rahatsızlık duygusu yaratır. Ağır kaygı duygusu içinde kişi, çok makus bir şey olacağını, onun için sonun geldiğini, öleceğini, delireceğini, bayılacağını, denetimini kaybedeceğini yahut kalp krizi geçireceğini düşünür. Bu halde ağır bir endişe içinde olan kişi doğal olarak o ortamdan kaçmak, uzaklaşmak ister, yardım alabileceği bir sıhhat kuruluşuna gitmek ister.

Nedenselliği;

Panik bozukluğu olan hastaların birinci derecede yakınlarında panik bozukluğu ve panik atak görülme oranı %15-30 ortası bulunmuştur.

Kişinin bilinçdışında ağır hisler varsa ve bu hisler yaşanamıyorsa, tabir edilemiyorsa vakitle birikir ve patlayacak hale gelir. Öbür yandan bu hisleri yatıştıracak sistem düzgün çalışmıyorsa, savunma marifetleri gelişmemiş ise bastırılmış hisler patlar ve panik atak olarak söz edilir. Bastırılan cinsellik dürtüleri, saldırganlık dürtüleri, öfke duygusu paniğe neden olabilir.

Birtakım kuramcılara nazaran anne ile kurulan münasebet inançlı bir bağlanma biçiminde olmamışsa, çocuk dehşet ve telaş hislerini çok ağır yaşar. Panik atak için yer hazırlanır.

Aile üyelerinin birinde varsa bu davranış kalıbı modellenir ve öğrenilir.

Vücutta rastgele bir sebeple ortaya çıkan belirtileri (örneğin, çarpıntı, uyuşma.) kişinin gereksiz ve tehlikeli olarak algılaması ve “çarpıtıp” önemli rahatsızlıklar olarak değerlendirmesi paniğe yol açmaktadır. Rastgele bir anksiyete durumuna eşlik edebilecek kıymetsiz kalp atışı, baş dönmesi, ağız kuruluğu; kişi tarafından bayılacağı, öleceği, kalbinin duracağı formunda yorumlanır. Ziyanlı, tehlikeli yorumlanan uyaranlardan sonra ortaya çıkan bedensel kıpırtılar, duyumlar da yanlış yorumlanır ve “kısır döngüye” girilmiş olunur. Kişi artık dikkatini daima bedensel duyumlarına verir ve tetikte bekler ve olumsuz niyetleri pekişir.

Panik atak geçtikten sonra; kişi üzerinden kamyon geçmiş üzere hisseder. Fevkalade bir yorgunluk, isteksizlik, sese, gürültüye, kalabalığa, ışığa karşı tahammülsüzlük ortaya çıkar. Yatmak, dinlenmek en güzel bir seçim olur. Yanında güvendiği birisi olsun lakin soru sormasın, fazla konuşmasın istenir. Bunlar esasen “harpten çıkmış” insanı daha da yorar.

Panik nöbeti sırasında aşağıdaki belirtiler görülebilir. Bu belirtilerden dört adedinin görülmesi birden fazla vakit kâfi olur. Genel olarak şahıslar nöbetler sırasında bu belirtilerde 7-10 ortası belirti yaşamaktadırlar.

1 – Çarpıntı, kalp atımlarını duyumsama,
2 – Terleme,
3 – Titreme ya da sarsılma,
4 – Nefes darlığı ya da boğuluyor üzere olma,
5 – Soluğun kesilmesi,
6 – Göğüs ağrısı ya da göğüste dert duyma,
7 – Bulantı ya da karın ağrısı,
8 – Baş dönmesi, sersemlik hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış üzere olma,
9 – Derealizasyon ya da Depersonalizasyon (Dış dünya yada kendisi gerçekliğini kaybetmiş üzere hissetme),
10- Denetimini kaybedeceği ya da çıldıracağı korkusu,
11- Mevt korkusu,
12- Uyuşma ve karıncalanma duygusu,
13- Üşüme ürperme ve ateş basması.

Görülme sıklığı;

Panik bozukluğu-kadınlarda erkeklere nazaran 2-3 kat daha sık görülür.
Panik bozukluk teşhisli hastaların%75-80’i bayandır. Aile çalışmalarında; eğitim, toplumsal durumla ilişki bulunmamıştır. Ömür uzunluğu yaygınlığı değişik çalışmalarda %1,5-3,5 ortasında saptanmıştır. Bu oran gitgide artmaktadır.

Değişik hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan panik ataklar ve “sınırlı belirtili atakların” ise %15-20 ortasında olduğu bildirilmektedir. Münasebetiyle gerek panik bozukluğuna bağlı gerekse öteki pisikolojik,biyolojik nedenlere bağlı panik atakların her yüz bireyden 20-25 inde görüldüğü anlaşılmaktadır.Bu oran her 4 şahıstan 1’inin panik ataklı olduğu manasına gelmektedir.

Panik hastalarının çoğunluğu psikiyatri dışı doktorlara başvurmaktadır. Görülen belirtiler otonomik ve fizikî belirtiler olduğundan kalp hastalığı görünümü verebilmektedir. Birinci müracaatlar bu yüzden dahili branşlar olmaktadır.

Panik Atak her yaşta başlayabilir;
* En sık 20-30 yaş ortasında başlar,yaş ilerledikçe başlama oranı düşer
* Etnik, kültürel farklılıklar çok değerli bulunmamıştır.
* Kent ömründe, kırsal bölgelere nazaran daha sık görülmektedir.
* Ekonomik durumla ilişkisi bulunamamıştır.
* Eğitim seviyesiyle panik bozukluğu ortasında direkt bir bağ saptanmamıştır
* Evli insanlarda, boşanmış insanlara nazaran daha az görülmektedir, (Bir çalışmada boşanmış insanlarda 5 kat daha fazladır )

Tedavi;

Panik atağı olan kişinin nefesini denetim altına almasını sağlamak, böylelikle panik atağını denetim altına alabileceğini göstermek,

Panik atağı kendisinin oluşturup kendisinin denetim altına almasını sağlamak, böylelikle denetim hissini şahsa hissettirmek,

Sebep olan hislerin ve davranışların üzerinde çalışmak, nedenselliğin çözülmesi ile tekrar etmesini engellemek.

Panik Atak tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir