Ülkemizde sünnet ve karşılaşılan sorunlar

Sünnet, dini inanç ve gelenekler nedeniyle, tüm Müslüman ülkelerde olduğu üzere, ülkemizde de çocukluk çağında en sık uygulanan operasyondur. Aslında temelde cerrahi bir teşebbüs olmakla birlikte, tedavi edici hedefle uygulanan bir operasyon olmadığından tabip olmayan şahıslar tarafından ve birden fazla defa cerrahi süreçlerin gerektirdiği titizlik ve prensiplerden uzak bir halde yaygın olarak uygulanabilmektedir.

Ülkemizde sünnet süreci çoğunlukla sünnetçiler tarafından gerçekleştirilmektedir. Yapılan birtakım anket çalışmaları, toplumda yüksek tahsil görmüş ebeveynlerin dahi, çocuklarının sünnetini sünnetçilere yaptırmakta bir sakınca görmediğini ortaya koymuştur. Ekseriyetle “erkekliğe adım atmak” olarak bedellendirilen sünnet sürecinin toplumsal boyutları sıhhat boyutunu ziyadesiyle aşmaktadır. Sünnet salonları, düğünleri, kıyafet ve aksesuarları, ve klasik kimi alışkanlıklar sünnetin bir kesim haline gelmesine yol açmıştır. Aslında çocuk için bir o kadar telaş verici olan bu süreç, aile bireyleri tarafından törensel bir mana da taşımakta ve sünnetin sıhhat istikametinden çok toplumsal istikametine yük verilmektedir.

Sünnet, penisteki “preputium” olarak isimlendirilen deri kesiminin cerrahi olarak çıkartılmasıdır. Lakin, bu sürecin değeri ne yazık ki aileler tarafından dahi ya göz arkası edilmekte yada farklı bir halde gereğince önemsenmemektedir. Ülkemizde bu sürecin kimler tarafından yapılabileceği 1928 yılında hazırlanmış olan “1219 sayılı Tebabet ve Şuabatı Sanatlarının İcrasına Dair Kanun” kararlarıyla belirlenmiş olup ruhsatsız ve diplomasız bireyler tarafından bu sürecin gerçekleştirilmesine müsaade verilmemektedir. Lakin 10 yıl mühlet ile bu işi yapan bir şahsa gereğinde ruhsat verilebilmektedir. Bu yasanın getirdiği sınırlamalar günümüz şartlarında, çağdaş tıp çağında son derece yetersiz kalmaktadır, ve yeni bir kadro düzenlemelerin getirilmesi zaruridir.

Sünnet, ülkemizde birden fazla kere konutta, sıhhat kabininde yada düğün salonlarının bir köşesinde, her türlü tıbbi şarttan uzak, birden fazla defa ehil olmayan bireyler tarafından gerçekleştirilen bir operasyon olduğundan, meydana gelen komplikasyon oranı (%1-38) hiç de azımsanacak bir seviyede değildir. Ülkemizde bu komplikasyonlara ait gerek yurtiçi gerekse yurtdışı mecmualarda yayınlanmış pek çok makale bulunmaktadır. Kliniğimize de her yıl uzman olmayan bireylerce yapılmış çok sayıda sünnet komplikasyonu başvurmaktadır. Bu komplikasyonlar ortasında yara yerinde enfeksiyon, kanama, sünnet derisinin eksik yahut fazla kesilmesi, idrar yolunun (üretra) yaralanması ve peniste kısmi yada tam kesi (ampütasyon) sayılabilir. Bu komplikasyonların kimileri cerrahi müdahaleler ile kısmen yahut büsbütün düzeltilebilmektedir. Lakin bazen çok daha ağır düzeltici cerrahi operasyonlar gerektirmekte, kimi vakit ise her türlü cerrahi müdahaleye karşın kalıcı sakatlıklar ile sonuçlanabilmektedir. Sonuçta çocuğun ömrünü ömür uzunluğu etkileyebilecek ruhsal ve cinsel sıkıntılar ortaya çıkmakta, topluma sıhhatsiz bireylerin katılmasına neden olabilmektedir.

Ülkemizde sünnet konusunda yaşanan en değerli meselelerden birisi de “toplu sünnetler” dir. Bu tip teşebbüsler bir “hayır” emeliyle yapılıyormuş üzere görünse de, ne yazık ki kişi, kurum yada kuruluşların reklamına hizmet etmektedir. Kısıtlı mühlet içinde, son derece uygunsuz ve sıhhatsiz ortamlarda, birden fazla defa bir karmaşa içinde gerçekleşen bu “sözde hizmetler” sonrasında komplikasyon oranlarının yüksek olması kaçınılmazdır.

Batılı ülkelerde, Hıristiyan ve Musevi toplumlarda da sünnet çocukluk çağında en sık uygulanan operasyonlardan biridir. Fakat farklı olarak, bu toplumlarda sünnet son derece sağlıklı olarak ameliyathane şartlarında, çağdaş tıbbın ve cerrahinin tüm gereklilikleri yerine getirilerek uzman bireyler tarafından gerçekleştirilmektedir. Doğal olarak komplikasyon oranı da son derece düşüktür.

Sünnet cerrahi bir süreçtir. Bu nedenle, ülkü olarak cerrahi teşebbüsün gerekliliklerine uyularak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ameliyathanede ve genel anestezi altında, vakit badiresi olmadan, inançlı ve sağlıklı bir formda yapılmalıdır. Kimi vakit aileler genel anesteziye yönelik telaşlar taşımaktadır. Ne yazık ki, çok az sayıdaki şanssız uygulamaların medyada abartılarak tekraren gündeme getirilmesi, ailelerin haklı olarak bu hususta büyük kaygılar taşımasına ve genel anestezi fikrinden uzaklaşmasına yol açmaktadır. Fakat günümüzde anestezi, uzmanları tarafından son derece inançlı bir biçimde uygulanmaktadır. Tıpta yaşanan gelişmeler anezteziyoloji biliminde de üst seviyeye ulaşmıştır. Bugün çok daha ağır ve büyük operasyonlar için bile anestezi problemsiz bir biçimde itimatla uygulanabilmektedir. Ayrıyeten, uzman olmayan şahıslar tarafından sıhhatsiz şartlarda yapılan sünnetlerde komplikasyon gelişme oranının istatistiksel olarak genel anesteziye nazaran çok daha yüksek olduğu unutulmamalıdır. Dolayısı ile, sünnet için uygulanacak yüzeysel bir genel anestezi sorun olmaktan öte hem çocuk hem de cerrah için son derece konforludur.

Çocuklar belirli etsin yada etmesin sünnetten korkmaktadırlar. Ülkemizde sünnet en çok 6-8 yaşları ortasında yapılmaktadır. Ruhsal gelişim evrelerini şimdi tamamlamamış olan bir çocukta lokal anestezi ne kadar faal bir halde yapılırsa yapılsın, sünnet çocuk için çok büyük bir kaygı kaynağı olmaktadır. Ayrıyeten daha evvelden sünnet olanların tecrübeleri arkadaşlar ortasında paylaşıldıkça, çocuklarda bu kaygının erkenden yerleşmesine ve yaşanan endişelerin katlanarak büyümesine neden olabilmektedir. Zira, çocuk bakış açısı ile uzvundan bir kesim “kesilecektir”. Bilhassa “Fallik Dönem” ismi verilen ruhsal gelişim evresinde daha yüklü olmakla bir arada, lokal anestezi altında uygun olmayan ortamlarda her basamağını yaşayarak geçireceği, bir telaş içerisinde yapılan, genital bölgeye yönelik bir cerrahi teşebbüs çocukta ruhsal bir travmaya yol açabilir. Genel anestezi, sünnetin en travmatik olan kısmının çocuk tarafından hissedilmeden gerçekleştirilmesine imkan verdiğinden bu taraftan de avantaj sağlamaktadır.

Ülkemizde ve toplumumuzda sünnet uygulamalarının güzelleştirilmesi kaçınılmaz bir gerekliliktir. Sünnetin cerrahi bir teşebbüs olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle, ülkü olarak hastane ortamında, bir ameliyat ciddiyetinde, uzman ve bu mevzuda tecrübeli tabipler tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Uygun şartlar altında gerçekleştirilen sünnetlerde hem tıbbi hem de ruhsal komplikasyonların gelişme mümkünlüğü son derece azdır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir