Askerlik Öncesi-Askerlik Süreci-Askerlik Sonrası İnsan Psikolojisi

Her yıl 140.000’e yakın askerin ruhsal sıkıntılar yaşayarak Psikoloji ve Ruhsal Danışmanlık servislerine müracaat yaptığıyla ilgili haberleri sık sık medyadan takip ediyoruz. Devletin bu hususta makul çalışmaları ve uygulamaları var lakin bu süreç  bireyden bireye değişen, ferdî bir süreçtir ve bireyin tümüyle devlette yönelik bekleyiş içerisine girmesi de yanlış olur. ‘Askerlik olmalı mı?’ ya da ‘kişinin seçimine bırakılmalı mı?’ üzere mevzular benim pozisyon değildir. Ben yalnızca bir psikolog olarak askerlik öncesi, askerlik süreci ve askerlik sonrası insan psikolojisiyle ilgili mevzulara değineceğim. ABD’de yapılan bir araştırmaya nazaran her 100 askerden 10’unda askerliğin kalıcı sıkıntılara yol açtığı saptanmıştır. II. Dünya savaşından buyana süren çok sayıda olaylar var.  

Askerlik hiçbirimiz için alışılagelmiş olmadığı üzere birçoğumuz için sıkıntı bir süreç olabiliyor. Bu süreç içerisinde ben zorluk yaşamadım diyebilecek asker sayısı hiç kuşkusuz yok denecek kadar azdır. Bu süreçte zorlanıyor olmamız doğal olduğu üzere, Kamp biçimi etkinliklere katılmamış, kurallı bir yaşama alışık olmayan, belli grupsal spor faaliyetleri yapmamış şahıslar için çok daha zorlayıcı bir süreçtir. Askerlik misyonunu yapmadan 1-2 yıl öncesinde bir psikoloğa danışılması ve kişinin bu süreci bir profesyonel ile birlikte kendi hayat formuna uygun hale getirmesi ruh sıhhati açısından değer taşımaktadır.

Askerlik sürecine geçiş yapan bireylerin etrafındaki beşerler, hayat standartları, velhasıl tüm ömür formlarının değişmesi, bir de bunların üzerine daha evvel hiç bu kadar kurallı yaşamadıkları bir hayat, daha farklı ferdi sorumluluklar,  aldıkları eğitim ki bunun içerisinde gerisindekileri müdafaa, diğerlerine saldırma, savaşa hazırlık manasında bir grup telkinler üzerinde temellendirilmiş bir öğrenme var. Bu bireylere vurmaları, gerisindekileri müdafaaları ve gerekirse öldürmeleri öğretiliyor, sonlar getiriliyor, cezalar uygulanıyor. Kişisel ömürden koparak bir bütün içerisinde yaşamaları, orduda yer almaları, orduda karşı cinsten kimsenin olmayışı, her yerde hem cinslerinin dolu oluşu.. Bütün bunlar kişinin bir kadro hassasiyetlerini tetikleyebiliyor.

Çok genç yaşta askere gidiyor olmaları da önemli bir etkendir. 19-20 yaşına kadar ailesine bağlı yaşamış, birçok sorumluluğu kendisi yerine ailesi üstlenmiş şahısların askerlik sürecine girmeleri çok daha zordur. Birçoğunun ergenlik periyodunun son evrelerinde askere gidiyor olmaları, şahıslar üzerinde önemli bir değişim ve şok tesiri yaratmaktadır. Ergenlik devri hepimizin hayatında var olan olağan bir süreçtir, kişi bir grup çatışmalar yaşar,  kendi yaşantı halini seçmeye çalışır, iç dünyasında karışık bir ruh hali vardır. Bu his karmaşasının içerisine askerliğin de girmesi, bireyin iç karmaşasının dışavurumunu da birden fazla vakit tetikler ya da daha besbelli bir hale getirir. Bireyi önemli bir karmaşaya sokar.

Bu aksilikler bir ekip bozulmalara yol açabilmektedir. Kişinin geçmişinde eğilimli olduğu yahut var olmayan bir ekip davranış bozukluklarının ya da hastalığın askerlik esnasında yahut askerlikten sonra daha da belirginleştiğini görmekteyiz. Katıldığı bir çatışmada kendisi yaralanabilir, arkadaşları gözü önünde şehit düşebilir. Kumandanının uyguladığı sözel yahut fizikî şiddet, aldığı cezalar kişi üzerinde travmatik bir hal bırakabilir. Genelde 17-21 yaş ortasında ortaya çıkan Şizofrenik eğilimler yeniden askerlik periyoduna denk gelebilir ve bu süreçte şizofrenik niyetler başlayabilir. Panik atak eğilimi olan bir kişi tekrar bu süreçte atak geçirebilir yahut atak geçirme sıklığı artabilir. Bipolar eğilimli bireyler çok sevinçli, çok konuşkan, esprili  bir hale bürünebilir  ya da tam aksisi  depresif, mutsuz, umutsuz, uyku sorunu yaşayan bir hal alabilir. Halk ağzıyla ‘kriz geçirdi’ biçiminde nitelendirilen bir saldırganlık halleri görülebilir.

Birçok kişi travma yaratacak olayları kendi içinde yaşar, etrafıyla paylaşmaz ve bastırmaya çalışır. Bu türlü durumlar daha büyük risk taşıyabilir ve çok vakit sonra da olsa bir kadro davranış bozukluklarına olabilmektedir. Askerlik sürecinden evvel ve sonra bir profesyonele danışmak, ruhsal takviye almak,  gerekirse Psikoterapi ve/veya ilaç dayanağıyla yaşanan davranış bozukluklarının düzeltilmesi, hastalıkların ortadan kaldırılması gerekmektedir. Tedbir alınmadığı taktirde davranış bozukluklarımız hastalıklara, hastalıklarımız kişilik bozukluklarımıza dönüşebilmekte ve çok daha sıkıntı tedavi edilebilir bir hal alabilmektedir. Erken teşhis birçoğunun daha berbat bir hal almadan daha kolay tedavi edilebilir yahut düzeltilebilir olmasını sağlamaktadır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir